Chiều 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, trong đó, quyết định cấm kinh doanh khí N2O (khí cười) cho mục đích giải trí.
Cấm kinh doanh khí N2O trừ mục đích y tế, khoa học
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư quy định, bổ sung điểm m vào sau điểm l khoản 1 của Điều 6 như sau: “m) Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ”.
Luật cũng quy định điều khoản chuyển tiếp. Theo đó, đối với hợp đồng kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ đã giao kết thì chấm dứt hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Trong thời hạn tối đa 45 ngày từ ngày 01/01/2027, các bên tham gia hợp đồng thực hiện thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Quang cảnh phiên họp
Về việc bổ sung nội dung “Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học” vào ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, thừa uỷ quyền Thủ tướng Chính phủ báo cáo, giải trình tại Quốc hội chiều nay, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, đa số ý kiến Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội (UBKTTC) cho biết, việc kiểm soát tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí đang là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và hạn chế các tác động tiêu cực phát sinh trong thực tiễn.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn
Sử dụng khí cười thường liên quan đến ma túy tổng hợp
Ngoài ra, Chính phủ giải trình bổ sung một số nội dung liên quan đến đề xuất cấm kinh doanh khí N2O. Theo đó, trong những năm gần đây, tình trạng mua bán, sử dụng N2O (thường gọi là “bóng cười”), nhất là tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện và nhạy cảm về an ninh trật tự như quán bar, karaoke, nhà nghỉ, khách sạn… diễn biến rất phức tạp, thường liên quan đến việc sử dụng trái phép ma túy tổng hợp, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, ảnh hưởng sức khỏe con người và an ninh trật tự trên địa bàn.
Các ĐBQH tán thành việc cấm kinh doanh khí cười cho mục đích giải trí
Sau khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội quy định cấm các loại khí gây tác hại cho sức khỏe con người, lực lượng Công an đã quyết liệt triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý đối với các hành vi vi phạm liên quan đến lạm dụng N2O, đặc biệt là tại các cơ sở vui chơi, giải trí.
Từ năm 2025 đến ngày 07/5/2026, lực lượng Công an đã phát hiện, bắt giữ, khởi tố hình sự 48 vụ, 338 bị can; xử lý hành chính: 66 vụ, 92 đối tượng; thu giữ 16.573 bình khí và 57.112,3 kg N2O.
Trong đó, có nhiều vụ liên quan đến các cơ sở kinh doanh bán N2O cho người sử dụng qua đường hô hấp để vui chơi, giải trí. Đặc biệt, Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán hàng cấm (khí N2O) và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ: 12 tấn khí N2O, 3.000 bình đựng khí các loại, 04 hệ thống máy để sản xuất khí N2O cùng nhiều loại ma túy.
Bên cạnh đó, kể từ khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội được ban hành, chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định, hướng dẫn cụ thể về việc cấm N2O.
Việc bổ sung ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh “Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ” nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, cụ thể hóa Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội, giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, từ đó sẽ có tác động hiệu quả trên nhiều mặt chính sách.
Cụ thể, góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội khi xóa bỏ tình trạng mua bán và sử dụng trái phép “khí cười” tràn lan tại các quán bar, karaoke và điểm giải trí, đảm bảo trật tự an toàn xã hội tại địa bàn. Tăng cường bảo vệ sức khỏe con người khi ngăn chặn, làm giảm nguy cơ ngộ độc cho người sử dụng “khí cười”. Từ đó góp phần giảm chi phí cho công tác đảm bảo an ninh trật tự và giảm chi phí khám, chữa bệnh của ngành y tế.
Đây cũng là cơ sở pháp lý để lực lượng chức năng xử lý các tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm pháp luật về N2O, nhất là các doanh nghiệp, cá nhân đang hoạt động trong các lĩnh vực như kinh doanh nhà hàng, quán bar, vũ trường, lễ hội âm nhạc… thường bị các đối tượng lợi dụng để mua bán, kinh doanh N2O sử dụng cho con người, phục vụ mục đích vui chơi, giải trí.
Mục tiêu của Luật Đầu tư là bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh nhưng đồng thời cho phép Nhà nước hạn chế hoặc cấm đối với những hoạt động đầu tư kinh doanh có nguy cơ xâm hại quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng.
Do đó, tiêu chí xác định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh có thể xuất phát từ nguy cơ mà hoạt động đó tạo ra đối với xã hội. Đối với khí N₂O, rủi ro không phát sinh từ việc sản xuất hoặc lưu thông khí nói chung mà phát sinh từ việc kinh doanh để con người sử dụng qua đường hô hấp nhằm mục đích giải trí hoặc kích thích thần kinh. Vì vậy, chính mục đích sử dụng là yếu tố quyết định tính nguy hiểm cần được điều chỉnh. Đây không phải là quy định điều chỉnh hành vi tiêu dùng của người sử dụng cuối cùng mà là quy định xác định phạm vi của hoạt động kinh doanh bị cấm.
Ngoài ra, quy định cấm đã xác định rõ phạm vi “để sử dụng cho con người qua đường hô hấp”, do đó không có việc sử dụng cho con người qua đường hô hấp trong các hoạt động về kiểm định thiết bị chuyên ngành, đào tạo. Do vậy, không cần thiết bổ sung quy định loại trừ cho các hoạt động này.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công an, Bộ Y tế làm rõ cơ chế phối hợp hậu kiểm giữa cơ quan quản lý thị trường, ngành y tế và công an trong nhận diện, kiểm soát, xử lý hành vi lợi dụng mục đích kinh doanh công nghiệp, thực phẩm, y tế để cung cấp khí N2O cho mục đích giải trí trái phép, làm rõ mối quan hệ giữa quy định cấm đầu tư kinh doanh tại Luật Đầu tư với các chế tài xử lý vi phạm hành chính, hình sự có liên quan, trong bối cảnh khí N2O hiện chưa thuộc Danh mục chất ma túy, tiền chất theo quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy, để bảo đảm đồng bộ, khả thi trong tổ chức thực hiện.