Hạ tầng đi trước mở đường cho phát triển bền vững
Việc đồng loạt khởi công, động thổ 4 dự án hạ tầng trọng điểm được TPHCM triển khai trong bối cảnh Thành phố đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tạo ra những động lực tăng trưởng mới, tương xứng với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước. Các dự án này được xác định là bước đi cụ thể nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời cụ thể hóa Kết luận số 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển hệ thống giao thông đường sắt và hạ tầng chiến lược quốc gia.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định: 4 dự án được khởi công, động thổ lần này là minh chứng rõ nét cho tư duy phát triển mới của Thành phố - tư duy coi hạ tầng là nền tảng, là "đòn bẩy" then chốt để dẫn dắt tăng trưởng, mở rộng không gian đô thị và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Các dự án cũng bám sát tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Trung ương về xây dựng hệ thống hạ tầng chiến lược mang tính đột phá, đặc biệt là giao thông trục quốc gia, giao thông đô thị lớn, hạ tầng cảng biển, cảng hàng không, năng lượng và hạ tầng số. Đây được xem là những yếu tố nền tảng, quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Trong bối cảnh TPHCM đang từng bước mở rộng không gian phát triển, hướng tới mô hình đại đô thị đa trung tâm, việc đầu tư đồng bộ vào hạ tầng giao thông, thể thao - văn hóa và kết nối liên vùng không chỉ giải bài toán quá tải đô thị, mà còn tạo dư địa phát triển dài hạn, giúp Thành phố giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và khu vực phía Nam.
Ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM phát biểu tại buổi lễ
Những công trình tầm vóc chiến lược: Động lực cho nhiều thập niên
Trong số 4 dự án được khởi công, Khu Liên hợp Thể dục Thể thao quốc gia Rạch Chiếc là công trình có tổng mức đầu tư lớn nhất, lên đến hơn 145.600 tỷ đồng. Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công - tư (PPP), do Công ty TNHH Mặt trời Vũng Tàu thuộc Tập đoàn Sun Group làm nhà đầu tư, trên diện tích hơn 186 ha tại phường Bình Trưng.
Theo quy hoạch, dự án có trọng tâm là sân vận động trung tâm với quy mô 24 ha, sức chứa khoảng 70.000 chỗ ngồi. Khi hoàn thành, đây sẽ là sân vận động lớn nhất từ trước đến nay của TPHCM, thuộc nhóm công trình thể thao có quy mô hàng đầu khu vực Đông Nam Á, tiệm cận các sân vận động biểu tượng trên thế giới.
Không chỉ dừng lại ở một sân vận động, Khu Liên hợp Thể dục Thể thao quốc gia Rạch Chiếc được định hướng trở thành tổ hợp thể thao - văn hóa - dịch vụ đa chức năng, bao gồm hệ thống nhà thi đấu và biểu diễn đa năng, trung tâm thể thao dưới nước, trung tâm quần vợt, khu huấn luyện, tập huấn vận động viên, cùng không gian công viên và quảng trường công cộng xuyên suốt toàn khu.
Dự kiến sau khoảng 8 năm xây dựng, Rạch Chiếc sẽ hình thành trung tâm thể dục thể thao cấp vùng và quốc gia, tạo nền tảng phát triển một hệ sinh thái kinh tế thể thao hiện đại đầu tiên tại Việt Nam, gắn kết chặt chẽ giữa thể thao, văn hóa, du lịch và giáo dục; đồng thời góp phần tạo việc làm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Cùng thời điểm, tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) là dự án duy nhất trong 4 dự án được triển khai bằng nguồn vốn đầu tư công, với tổng mức đầu tư hơn 55.000 tỷ đồng từ ngân sách Thành phố. Đây là một trong những trục xuyên tâm quan trọng của mạng lưới đường sắt đô thị, kết nối khu vực trung tâm với hướng Tây Bắc TPHCM.
Nhấn nút khởi công dự án tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương)
Tuyến metro dài khoảng 11,3 km, trong đó phần lớn đi ngầm, với 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu depot. Điểm đầu tại ga Bến Thành - trung tâm kết nối của toàn bộ mạng lưới metro trong tương lai - được kỳ vọng sẽ góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, thúc đẩy giao thông công cộng trở thành phương thức di chuyển chủ đạo của người dân Thành phố. Metro số 2 được thiết kế theo tiêu chuẩn Châu Âu, ứng dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, đạt mức tự động hóa cao nhất (GoA4), cho phép tàu vận hành hoàn toàn tự động. Dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác năm 2030, tạo bước chuyển căn bản trong phát triển giao thông đô thị bền vững.
Bên cạnh đó, hai dự án cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 được triển khai theo hình thức PPP, có ý nghĩa chiến lược trong kết nối liên vùng. Cầu Cần Giờ, công trình được người dân Thành phố mong đợi suốt nhiều thập niên, khi hoàn thành sẽ xóa bỏ sự chia cắt do phà Bình Khánh, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực ven biển phía Nam, thúc đẩy kinh tế biển, du lịch và đô thị sinh thái.
Cầu Phú Mỹ 2 đóng vai trò tăng cường kết nối giữa TPHCM và tỉnh Đồng Nai, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, giảm áp lực cho các tuyến giao thông hiện hữu và tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, phát triển công nghiệp - logistics.
Ở góc độ tổng thể, việc đồng loạt triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của TPHCM trong việc chủ động đón đầu các xu thế phát triển mới, đặc biệt là xu thế đô thị hóa nhanh, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Thực tiễn phát triển của nhiều đô thị lớn trên thế giới đã chứng minh, hạ tầng nếu đi trước một bước sẽ tạo ra dư địa tăng trưởng dài hạn, giảm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Các dự án được khởi công lần này không chỉ giải quyết những "điểm nghẽn" trước mắt về giao thông, kết nối không gian đô thị, mà còn đóng vai trò nền tảng cho việc tái cấu trúc mô hình phát triển của Thành phố trong tương lai. Từ giao thông đường sắt đô thị, kết nối liên vùng, đến hạ tầng thể thao - văn hóa tầm cỡ quốc gia, tất cả đều hướng đến mục tiêu xây dựng TPHCM trở thành đô thị đa trung tâm, vận hành hiệu quả, hiện đại và có sức cạnh tranh cao trong khu vực.
Đáng chú ý, quá trình triển khai các dự án đều được đặt trong yêu cầu bảo đảm quốc phòng - an ninh, trật tự an toàn xã hội và an sinh của người dân. Thành phố xác định rõ việc phát triển hạ tầng phải song hành với công tác quản lý nhà nước, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch trong đầu tư công và các dự án theo hình thức đối tác công - tư; kiên quyết phòng ngừa, ngăn chặn tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân.
Bên cạnh ý nghĩa kinh tế, các công trình còn mang giá trị xã hội sâu sắc, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện sống của người dân tại các khu vực dự án đi qua. Khi các tuyến giao thông trọng điểm, các không gian thể thao - văn hóa hiện đại được hình thành, Thành phố sẽ có thêm điều kiện để phát triển các dịch vụ công chất lượng cao, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.
Với tầm nhìn chiến lược, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, việc khởi công, động thổ 4 dự án hạ tầng trọng điểm lần này được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới cho TPHCM - giai đoạn của chủ động, hiện đại, bền vững và gắn bó mật thiết với Nhân dân, xứng đáng với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và niềm tin của Trung ương.
Việc đồng loạt khởi công, động thổ 4 dự án hạ tầng trọng điểm không chỉ mang ý nghĩa về mặt đầu tư xây dựng, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TPHCM trong việc hiện thực hóa khát vọng phát triển, xây dựng Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình; từng bước khẳng định vị thế đô thị toàn cầu, trung tâm kinh tế - tài chính - dịch vụ lớn của khu vực và cả nước trong những thập niên tới.
NGÂN LINH - XUÂN TUẤN - THIÊN LONG