Ngày 28/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Đình Thi làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND TPHCM phục vụ công tác thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực và dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
Tiếp và làm việc với Đoàn có ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành Thành phố.
Gỡ nút thắt pháp lý để phát triển điện lực và kinh tế biển
Quang cảnh buổi làm việc
Báo cáo với Đoàn khảo sát, bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho biết TPHCM đã triển khai đồng bộ các chủ trương của Trung ương về phát triển ngành điện và bảo đảm an ninh năng lượng; ban hành kế hoạch cung cấp điện năm 2026 và xây dựng các kịch bản ứng phó nguy cơ gián đoạn nguồn cung điện, xăng dầu, khí. Đồng thời, Thành phố đang xây dựng Đề án phát triển Thành phố trở thành Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, tích hợp các lĩnh vực khí, LNG, điện, lọc hóa dầu và năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, nhu cầu điện dự báo tiếp tục tăng mạnh, với công suất cực đại khoảng 16.100MW vào năm 2030, đòi hỏi hạ tầng phải được đầu tư đi trước một bước. Trong khi đó, một số đường dây 110kV, 220kV đã đầy tải; quy hoạch điện lực chưa đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất và đô thị, làm chậm tiến độ nhiều dự án. Các dự án điện khí LNG, điện rác và một số mô hình năng lượng mới vẫn gặp vướng mắc về thủ tục và khung pháp lý.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, TPHCM kiến nghị sửa đổi Luật Điện lực theo hướng đồng bộ với các luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng và bảo vệ môi trường; đơn giản hóa thủ tục đầu tư; hoàn thiện cơ chế phát triển LNG, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời mái nhà, mua bán điện trực tiếp, lưu trữ năng lượng và chuyển đổi số trong ngành điện; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương. Việc hoàn thiện khung pháp lý sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong đầu tư điện lực, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, Nguyễn Thị Kim Ngọc báo cáo
Về tình hình thực hiện quy định pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, ông Nguyễn Văn Đa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, cho biết TPHCM đã triển khai Nghị quyết 36-NQ/TW, thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển và ban hành quy định về tiền sử dụng khu vực biển. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển; an ninh, quốc phòng trên biển được giữ vững, các lĩnh vực du lịch, hàng hải, thủy sản và năng lượng tái tạo tiếp tục phát triển.
Địa phương ban hành nhiều văn bản, kế hoạch và chương trình hành động về quản lý chất thải, xử lý nước thải, bảo vệ môi trường không khí và ứng phó với biến đổi khí hậu; thường xuyên rà soát các quy định không còn phù hợp và lồng ghép mục tiêu bảo vệ môi trường vào Quy hoạch TPHCM giai đoạn 2025-2050.
Tuy nhiên, kinh tế biển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; hệ sinh thái vùng bờ suy giảm, sạt lở và ô nhiễm môi trường gia tăng. Công tác quản lý còn thiếu đồng bộ; quy định về giao khu vực biển chưa thống nhất với Luật Đầu tư và Luật Đất đai, thủ tục còn kéo dài, chưa có cơ chế xử lý xung đột trong sử dụng không gian biển. Nguồn lực tài chính, nhân lực, dữ liệu biển và hạ tầng khoa học - công nghệ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Nguyễn Văn Đa báo cáo
Từ thực tiễn quản lý, TPHCM kiến nghị sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo theo hướng bổ sung cơ chế xử lý xung đột trong sử dụng không gian biển, cho phép áp dụng mô hình sử dụng không gian biển đa mục đích; hoàn thiện cơ chế quản lý tổng hợp vùng bờ; bổ sung quy định về kinh tế tuần hoàn biển, giảm phát thải carbon, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong quản lý tài nguyên biển. Thành phố đề nghị đơn giản hóa thủ tục giao, cho thuê khu vực biển, tăng cường phân cấp cho địa phương và bổ sung các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh, logistics quốc tế, năng lượng tái tạo ngoài khơi và đô thị biển thông minh.
Rà soát các điểm nghẽn để hoàn thiện cơ chế, chính sách
Tại buổi làm việc, thành viên Đoàn khảo sát đề nghị TPHCM tiếp tục cung cấp thông tin, làm rõ những khó khăn, vướng mắc và đề xuất cơ chế, chính sách để hoàn thiện các dự án Luật. Đối với lĩnh vực điện lực, Đoàn khảo sát đề nghị thành phố rà soát các quy định về quy hoạch phát triển điện lực, quy hoạch lưới điện bảo đảm đồng bộ với quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất; nhận diện các điểm nghẽn về cơ chế, thủ tục, từ đó đề xuất giải pháp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.
Đồng thời, đề nghị đánh giá khả năng phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, sản xuất thiết bị điện và hệ sinh thái công nghiệp điện; làm rõ những vướng mắc trong phát triển thị trường điện cạnh tranh, cơ chế mua bán điện trực tiếp, lưới truyền tải tư nhân, đơn vị kinh doanh điện trung gian, hoạt động bán lẻ điện và hạ tầng lưới điện thông minh. Bên cạnh đó, kiến nghị các cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và chuyển giao công nghệ, góp phần phát huy vai trò đầu tàu của TPHCM trong phát triển ngành điện.
ĐBQH chuyên trách phát biểu
Đối với lĩnh vực tài nguyên, môi trường biển, Đoàn khảo sát đề nghị thành phố rà soát các quy định còn chồng chéo, xung đột giữa Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo với các luật liên quan đến bảo tồn, nuôi trồng thủy sản, năng lượng, du lịch, logistics và phát triển đô thị biển; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm khai thác hiệu quả không gian biển. Thành phố tiếp tục nghiên cứu, kiến nghị cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học - công nghệ, các trung tâm nghiên cứu biển và hệ thống cơ sở đào tạo, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế biển bền vững.
Tiếp thu kiến nghị của TPHCM hoàn thiện dự thảo luật
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đánh giá cao sự phối hợp của TPHCM trong quá trình khảo sát, cung cấp thông tin phục vụ công tác thẩm tra các dự án luật.
Ông Tạ Đình Thi đề nghị UBND TPHCM tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, đặc biệt là Sở Công Thương và Sở Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, bổ sung, hoàn thiện báo cáo gửi Đoàn công tác. Nội dung báo cáo cần cập nhật các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đồng thời trả lời đầy đủ các nội dung mà Đoàn công tác yêu cầu nhằm phục vụ hiệu quả công tác thẩm tra.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, ông Tạ Đình Thi ghi nhận TPHCM là địa phương có đặc thù với nhu cầu sử dụng điện lớn, hệ thống nguồn và lưới điện đa dạng, đồng thời phát sinh nhiều vấn đề mới trong quá trình phát triển năng lượng. Ông Tạ Đình Thi đề nghị Thành phố tiếp tục tổng hợp các khó khăn, vướng mắc, nhất là trong lĩnh vực quy hoạch điện; nghiên cứu giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Điện lực với các luật liên quan, tránh tình trạng chồng chéo, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.
Đối với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), ông Tạ Đình Thi đánh giá cao định hướng phát triển kinh tế biển của TPHCM, đồng thời đề nghị Thành phố nghiên cứu sâu các nội dung về phát triển đô thị biển, sử dụng không gian biển đa mục đích, giải quyết xung đột trong khai thác tài nguyên biển và bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn thiên nhiên.
Bên cạnh đó, ông Tạ Đình Thi đề nghị thành phố nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp trong dự thảo luật, bảo đảm sự hài hòa giữa cơ chế đặc thù chung của Trung ương và các yêu cầu phát triển riêng của địa phương.
Trong thời gian tới, Đoàn khảo sát đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo, các bộ, ngành tiếp tục phối hợp với TPHCM tiếp thu ngay những nội dung kiến nghị phù hợp của Thành phố trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật. UBND TPHCM tiếp tục hoàn thiện báo cáo, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương, HĐND Thành phố và Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM trong quá trình đóng góp ý kiến, tạo sự đồng thuận cao khi Quốc hội xem xét, thông qua các dự án luật.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà phát biểu
Phát biểu tiếp thu ý kiến của Đoàn công tác, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chia sẻ và những ý kiến đóng góp trách nhiệm, sâu sắc của Đoàn khảo sát Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đối với quá trình xây dựng, hoàn thiện các dự án luật.
UBND TPHCM ghi nhận và tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý của Trưởng đoàn công tác, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển điện lực, quản lý tài nguyên, môi trường biển và bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn các giá trị tự nhiên.