Vài chữ viết tay và 23 năm đáo tụng đình
Cụ Hồ Thị Cho (SN 1944, ngụ P3, TP.Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp cũ) là nạn nhân trong một vụ tranh chấp kéo dài hơn 20 năm. Tiếp nhận đơn kêu cứu kèm chồng hồ sơ với những bằng chứng xác thực, bước đầu PV nhận thấy cụ Cho và gia đình (GĐ) gánh chịu sự oan ức quá lớn, nên đã vào cuộc.
Theo hồ sơ, ngày 01/4/1998, cụ Cho và chồng là cụ Huỳnh Tấn Tạo (SN 1935) ký hợp đồng (HĐ) chuyển nhượng khu đất 1.548m2 tại P3, TX.Cao Lãnh, sau lên TP.Cao Lãnh) cho vợ chồng ông Phan Văn Linh (SN 1967, ngụ xã An Bình, H.Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) với giá 23 lượng vàng 24K. Ngày 13/5/1998, ông Linh được UBND TX.Cao Lãnh cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) khu đất. Ông Linh cho rằng đã ứng cho chủ đất 3 lượng vàng kèm "giấy biên nhận" và trả trước 12 lượng kèm "tờ thỏa thuận" viết tay, trong đó có nội dung "thỏa thuận này thay cho biên nhận".
Vợ chồng cụ Tạo xác định chỉ nhận 3 lượng vàng; không nhận 12 lượng. Phần nội dung "thỏa thuận này thay cho biên nhận" được viết thêm vào tờ thỏa thuận; nếu vợ chồng cụ có nhận vàng thì phải viết giấy biên nhận như đã nhận 3 lượng.
Cả hai bản án sơ thẩm (ngày 26/3/2003 của TAND TX.Cao Lãnh) và phúc thẩm (ngày 11/8/2003 của TAND tỉnh Đồng Tháp) chấp nhận phần viết thêm, công nhận phía ông Linh đã trả 15 lượng vàng, nên tuyên buộc vợ chồng cụ Cho nhận tiếp 8 lượng rồi tháo dỡ nhà, giao đất cho ông Linh. Hai bản án trên đã bị TAND Tối cao tuyên hủy.
Cụ Hồ Thị Cho và luật sư hỗ trợ pháp lý tại trụ sở TAND TP.Cao Lãnh năm 2020
Ngày 16/3/2007, Phòng Kỹ thuật hình sự (KTHS) Công an tỉnh Đồng Tháp có văn bản kết luận: Phần nội dung "thỏa thuận này thay cho biên nhận" là chữ viết điền thêm. Vậy mà tại phiên tòa sơ thẩm lần 2 ngày 07/8/2007, TAND TP.Cao Lãnh vẫn tuyên buộc vợ chồng cụ Cho nhận hơn 46 lượng vàng rồi tháo dỡ nhà, giao đất. Xử phúc thẩm lần 2 ngày 23/01/2008, TAND tỉnh Đồng Tháp sửa án sơ thẩm, cho bị đơn nhận hơn 32,6 lượng vàng. Cả hai bản án này tiếp tục bị TAND Tối cao tuyên hủy, do có yếu tố gian dối nhưng chưa được làm rõ.
GĐ cụ Cho liên tục tố cáo ông Linh nhưng không được xem xét, xử lý. Trong khi đó, ông Linh đã đứng ra thành lập công ty năm 2006, khoác lên mình chiếc áo giám đốc một doanh nghiệp "thành đạt", đạt nhiều danh hiệu như "thanh niên tiên tiến" cấp tỉnh, "sản xuất giỏi" 5 năm liền...
Chịu uất ức kéo dài, cụ Tạo đã qua đời đầu năm 2012, trong sự tức tưởi. Cụ Cho tiếp tục đi tìm công lý. Ngày 01/10/2012, Viện Khoa học hình Bộ Công an có văn bản, khẳng định phần nội dung "thỏa thuận này thay cho biên nhận" đã được viết thêm vào tờ thỏa thuận, đồng nghĩa với việc vợ chồng cụ Cho không hề nhận 12 lượng vàng.
Lưới trời lồng lộng, "thanh niên tiên tiến" bị sa lưới ngày 13/5/2015 trong một vụ giả giấy tờ "siêu hạng". Đằng sau vỏ bọc khá hoàn hảo, Linh là đối tượng chủ mưu, cầm đầu đường dây làm giả hàng chục loại giấy tờ, trong đó có bằng "cử nhân kinh tế" đứng tên Linh. Ngày 05/5/2016, Linh bị TAND TP.Cao Lãnh tuyên phạt 3 năm tù giam về tội "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức".
Mãn hạn tù, Linh tiếp tục hầu tòa vụ tranh chấp với cụ Cho. Sau nhiều lần tạm hoãn, phiên xử sơ thẩm lần 3 được mở ngày 07/5/2020. HĐXX nhận định: Vợ chồng cụ Cho lập HĐ chuyển nhượng đất có căn nhà của hộ GĐ gồm 6 người đang sinh sống đã xâm phạm đến lợi ích của những thành viên còn lại nên cần hủy HĐ chuyển nhượng này. Bị đơn trình bày đã trả cho nguyên đơn 2 lần, 15 lượng vàng, nhưng chỉ có căn cứ nhận 3 lượng; không có tài liệu nào xác định nguyên đơn đã nhận 12 lượng. Hơn nữa, dòng chữ "thỏa thuận này thay cho biên nhận" đã được kết luận là "viết thêm" càng chứng minh nguyên đơn không nhận 12 lượng.
Từ nhận định trên, HĐXX tuyên hủy HĐ chuyển nhượng ngày 01/4/1998, hủy GCNQSDĐ do UBND TX.Cao Lãnh cấp cho ông Linh ngày 13/5/1998. Nguyên đơn phải trả lại bị đơn 3 lượng vàng 24k, đồng thời liên hệ đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký quyền sử dụng khu đất đo thực tế 1.284,5m2.
Tại phiên tòa phúc thẩm lần 3 ngày 14/4/2021, TAND tỉnh Đồng Tháp có quan điểm giống sơ thẩm, đồng thời đưa ra thêm nhận định: Có đủ cơ sở xác định ông Linh chỉ giao cho vợ chồng cụ Tạo 3 lượng vàng 24k, như vậy là vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Phía nguyên đơn có lỗi không thông tin đầy đủ cho bị đơn biết dẫn đến HĐ bị hủy nên phải bồi thường gấp đôi số vàng đã nhận. Từ nhận định trên, HĐXX phúc thẩm tuyên hủy HĐ chuyển nhượng, hủy GCNQSDĐ; nguyên đơn được quyền sử dụng 1.284,5m2 đất, đồng thời phải trả cho bị đơn 6 lượng 24k.
Cụ Cho phấn khởi: "Chỉ vài chữ viết thêm khiến GĐ tôi phải 23 năm đáo tụng đình. Cuối cùng, công lý đã được thực thi. Tôi xin cảm ơn Báo CATP đã vào cuộc xác minh, làm rõ và có nhiều bài viết sắc bén, góp phần giải oan giúp GĐ thoát cảnh khiếu tố, kiện tụng!".
Cụ Nguyễn Thị Mười trao đổi với PV
Thắng kiện ở… tuổi U90!
Dự án xây dựng cầu Rạch Đĩa (đường Lê Văn Lương, P.Tân Phong, Q7 cũ) nối liền Q7 với huyện Nhà Bè được người dân đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, việc bồi thường hỗ trợ gây bức xúc vì cùng bị thu hồi đất mặt tiền đường Lê Văn Lương, có hộ nhận tiền bồi thường 70,649 triệu đồng/m2; ngược lại, có hộ như cụ Nguyễn Thị Mười (SN 1938, ngụ Lê Văn Lương, P.Tân Phong, Q7) chỉ được 8,352 triệu đồng/m2 dẫn đến khiếu nại, kêu cứu.
Cụ Mười trình bày: GĐ cụ có 17 thành viên, 3 sổ hộ khẩu, sinh sống trên phần đất tọa lạc số 6/3 (số mới 51) Lê Văn Lương, Q7 từ trước 1975 đến nay. Chồng cụ là cụ Cao Hoài Đức, một cựu chiến binh, 50 tuổi Đảng, khi còn sống luôn gương mẫu. Năm 1997, GĐ bị thu hồi 13.574m2 đất cho Dự án Khu dân cư Ven Sông, áp giá đền bù 19.000 đồng/m2, cụ Đức quán triệt cả nhà tuân thủ giao đất.
GĐ chỉ còn lại khu đất ở đường Lê Văn Lương, sử dụng từ trước 1975 với diện tích 2.646,3m2. Ngày 16/12/2022, UBND Q7 ra QĐ số 7888 thu hồi 232,9m2/2.646,3m2 đất để thực hiện Dự án xây mới cầu Rạch Đĩa. Cùng ngày, UBND Q7 ra QĐ số 7887, xác định trong 232,9m2 bị thu hồi, có 186,7m2 là "đất nông nghiệp" áp giá bồi thường 8,352 triệu đồng/m2; còn lại 46,2m2 là "đất rạch" được hỗ trợ 450.000 đồng/m2, không bồi thường.
Tổng số tiền bồi thường hỗ trợ (BTHT) được duyệt là 1,653 tỷ đồng. Cụ Mười kêu trời: "GĐ tôi rất đồng tình, ủng hộ việc xây cầu Rạch Đĩa mới để giao thông đi lại thuận tiện. Buồn thay, toàn bộ 232,9m2 đất (có thể chia ra thành 4 đến 6 nền nhà) mặt tiền đắc địa, gần Khu đô thị Phú Mỹ Hưng sầm uất, nhưng UBND Q7 duyệt BTHT "bèo bọt", không đủ để mua nửa căn chung cư loại thường ở Q7! Trong khi phần diện tích thu hồi rõ ràng là đất ở với giá bồi thường 70,649 triệu đồng/m2 theo quy định".
PV Chuyên đề (Báo) CATP vào cuộc, xác minh và có bài "Chuyện lạ ở Quận 7: Hai thửa đất liền kề, giá bồi thường "chênh" hơn 8,4 lần" đăng ngày 14 và 15/6/2023. Báo vừa phát hành, ngày 16/6/2023, Phó Chủ tịch UBND Q7 Lê Văn Thành cùng nhóm cán bộ xuống tận nhà cụ Mười để khảo sát và xem các giấy tờ pháp lý nhà đất.
Ngày 21/6/2023, UBND Q7 có văn bản báo cáo lãnh đạo Thành ủy TPHCM và cơ quan chức năng, trong đó có phần nội dung liên quan đến báo nêu. Ngày 29/6/2023, UBND Q7 ban hành QĐ số 2037 điều chỉnh mức BTHT cho cụ Mười lên 3,569 tỷ đồng. UBND Q7 xác định, trong 186,7m2 đất, có 31,2m2 là đất ở, áp giá bồi thường 70,649 triệu đồng/m2; phần còn lại 155,5m2 vẫn y như cũ!
Cụ Mười khiếu nại yêu cầu bồi thường 155,5m2 theo giá đất ở, nhưng bị Chủ tịch UBND Q7 bác đơn bằng QĐ số 3275 ngày 31/10/2023. Từ đó, cụ Mười khởi kiện hành chính, yêu cầu bồi thường toàn bộ diện tích thu hồi là đất ở, được TAND TPHCM thụ lý ngày 28/11/2023.
Nghiên cứu toàn diện các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX tuyên Bản án số 401/2024/HC-ST ngày 27/8/2024, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của cụ Mười: Hủy các QĐ số 7888, 7887, 2037 của UBND Q7 và QĐ số 3275 của Chủ tịch UBND Q7; buộc UBND Q7 bồi thường cho GĐ cụ Mười đúng theo quy định pháp luật khi thu hồi đất.
HĐXX nhận định: phần 232,9m2 bị thu hồi theo TL 02/CT là đất "thổ tập trung"; còn theo TL 2003 là đất sử dụng mục đích để ở (ký hiệu "T"). Theo điểm b, khoản 1, Điều 100 và khoản 2 Điều 103 Luật Đất đai 2013; khoản 1, 2 Điều 24 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, thửa đất ao nhưng có nhà làm năm 1992, trước thời điểm công bố QĐ số 4963 ngày 30/8/1999 của UBND TPHCM, không bị xử phạt hành chính, phù hợp quy hoạch nên đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận đất ở, khi thu hồi phải bồi thường theo đất ở. UBND Q7 ban hành QĐ số 7887 ngày 16/12/2022, QĐ số 2037 ngày 29/6/2023 chỉ bồi thường cho cụ Mười 31,2m2 đất theo đơn giá đất ở là gây thiệt hại đến quyền lợi ích hợp pháp cho các chủ sở hữu sử dụng, dẫn đến QĐ số 3275 ngày 31/10/2023 của Chủ tịch UBND Q7 không đúng.
Phía người bị kiện kháng cáo. TAND Cấp cao tại TPHCM mở phiên xử phúc thẩm, tuyên Bản án số 678/2025/HC-PT ngày 30/5/2025, bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Cầm 2 bản án trên tay, Cụ bà U90 rưng rưng: "GĐ tôi rất mừng khi được Báo CATP vào cuộc xác minh, kiểm tra thực tế, đối chiếu tài liệu, lấy ý kiến bà con xung quanh, rất bài bản, công phu. Sau khi báo đăng, UBND Q7 đã xem xét, nâng mức BTHT hơn gấp đôi nhưng vẫn quá thấp so với giá trị của khu đất mặt tiền đường Lê Văn Lương sầm uất. Với 2 bản án đã tuyên càng chứng minh loạt bài báo phản ánh đúng sự thật khách quan, GĐ tôi mong việc BTHT sẽ được thực hiện theo quy định pháp luật, để tôi yên lòng khi về với ông bà, tổ tiên. Một lần nữa, tôi thay mặt GĐ bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với Báo CATP đã góp phần giải nỗi oan ức mà GĐ tôi phải gánh chịu suốt hơn 2 năm qua".
Đây là vụ việc mới nhất mà PV đã thực hiện, mang lại kết quả. Được bạn đọc tin yêu là điều quý giá nhất đối với chúng tôi trong suốt 28 năm gắn bó với Báo CATP...
(CATP) Không chỉ góp phần minh oan trong các vụ án hình sự, Báo CATP còn thực hiện hàng loạt bài điều tra công phu liên quan đến các vụ tranh chấp, khiếu nại kéo dài. Trong đó, nhiều trường hợp đã được giải oan, thoát khỏi vòng xoáy khiếu kiện, đáo tụng đình, được người dân khen ngợi…