Tuyến đầu phát hiện tội phạm
Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đánh giá việc Bộ Công an cùng Công an các địa phương như TPHCM, Hà Nội, Phú Thọ... liên tiếp phát hiện, đấu tranh và ngăn chặn thành công các nhóm đối tượng lừa đảo xuyên quốc gia là kết quả rất đáng ghi nhận, được cử tri và Nhân dân đồng tình, đánh giá cao.
Thực tế cho thấy, hầu hết các ổ nhóm tội phạm có ý đồ thiết lập cơ sở hoạt động tại Việt Nam đều bị phát hiện thông qua công tác quản lý cư trú, kiểm tra lưu trú và kiểm soát xuất nhập cảnh. Các chuyên án triệt phá những đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia tại Phú Thọ, Hà Nội, Lào Cai, Bắc Ninh... từ đầu năm 2026 đều được triển khai ngay khi các đối tượng đang trong quá trình tập kết nhân sự, lắp đặt thiết bị, chuẩn bị cơ sở vật chất và chưa kịp đi vào hoạt động.
Những dấu hiệu bất thường mà lực lượng chức năng thường phát hiện gồm: các nhóm người nước ngoài thuê trọn cơ sở lưu trú trong thời gian dài; sinh hoạt khép kín, hạn chế tiếp xúc với bên ngoài; lắp đặt số lượng lớn thiết bị điện tử; sử dụng hệ thống Internet tốc độ cao; không khai báo tạm trú hoặc không xuất trình được giấy tờ nhập cảnh hợp pháp.
Công an đang lấy lời khai những người trong đường dây lừa đảo xuyên quốc gia. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ
Qua các vụ việc đã được phát hiện, có thể thấy khách sạn, khu nghỉ dưỡng, villa hay nhà cho thuê đang trở thành "mắt xích" mà các tổ chức lừa đảo tìm cách lợi dụng. Tại TPHCM, lực lượng chức năng phát hiện 84 trường hợp không khai báo lưu trú cho người nước ngoài. Tại Bắc Ninh, một căn nhà 7 tầng trên phố Cầu Ngà, phường Nam Sơn có 26 người nước ngoài cư trú nhưng không khai báo tạm trú. Trong khi đó, tại Phú Thọ, các đối tượng thuê trọn khu nghỉ dưỡng trong thời gian dài, đồng thời móc nối với một số người Việt Nam đứng tên thuê nhà và chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ hoạt động phạm tội.
Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho người nước ngoài mượn hoặc thuê tài khoản ngân hàng; không đứng tên đăng ký SIM điện thoại, thiết bị viễn thông; không tham gia vận chuyển tiền hoặc hàng hóa không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn, cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để kịp thời xử lý.
Lực lượng chức năng cũng nhấn mạnh, Công an không làm việc qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Trong trường hợp cần phối hợp, cơ quan Công an sẽ gửi giấy mời hoặc giấy triệu tập theo đúng quy định. Mọi cuộc gọi tự xưng Công an, Viện kiểm sát, tòa án yêu cầu chuyển tiền đều là hành vi lừa đảo.
Bài học từ khu vực và kinh nghiệm của Việt Nam
Đặt trong bối cảnh khu vực, cách tiếp cận của Việt Nam đang cho thấy những khác biệt đáng chú ý trong cuộc chiến chống tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia.
Tại Campuchia, dù chiến dịch truy quét quy mô lớn được triển khai từ giữa năm 2025 với gần 200 trung tâm bị tuyên bố đóng cửa, nhiều tổ chức quốc tế vẫn ghi nhận sự xuất hiện của các cơ sở mới dưới những hình thức khác nhau. Tại Philippines, sau khi Chính phủ nước này cấm hoàn toàn các trung tâm giải trí số POGO từ cuối năm 2024, lực lượng chức năng lại phải đối mặt với mô hình hoạt động phân tán. Nhiều thiết bị từ các trung tâm bị giải thể được bán lại trên thị trường chợ đen và tiếp tục bị lợi dụng cho các hoạt động lừa đảo quy mô nhỏ.
Trong khi đó, điểm nổi bật của Việt Nam nằm ở khả năng phát hiện từ sớm. Hầu hết các ổ nhóm bị triệt phá ngay trong giai đoạn chuẩn bị, khi thiết bị vừa được tập kết, nhân sự vừa nhập cảnh và chưa kịp triển khai hoạt động lừa đảo. Đây là khác biệt quan trọng so với nhiều quốc gia trong khu vực, nơi các trung tâm lừa đảo thường tồn tại trong thời gian dài trước khi bị phát hiện. Việc ngăn chặn ngay từ giai đoạn đầu đã giúp Việt Nam tránh được nguy cơ hình thành những "đại bản doanh" lừa đảo công nghệ cao quy mô lớn.
Một điểm sáng khác là hiệu quả của hợp tác quốc tế. Điển hình như chuyên án 426H tại Điện Biên, khi Công an tỉnh Điện Biên phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an và Công an tỉnh Bò Kẹo (Lào) triệt phá thành công đường dây lừa đảo hoạt động xuyên biên giới, bắt giữ 59 đối tượng. Kết quả này cho thấy cơ chế phối hợp giữa các lực lượng thực thi pháp luật trong khu vực đang phát huy hiệu quả ngày càng rõ nét.
Nhóm nghi phạm bị phát hiện khi đang lập trung tâm lừa đảo công nghệ cao tại TPHCM
Không để Việt Nam trở thành "bến đỗ” của tội phạm
Văn phòng Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm (UNODC) từng cảnh báo rằng các trung tâm lừa đảo do các tổ chức tội phạm Châu Á điều hành không chỉ dịch chuyển trong khu vực Đông Nam Á mà còn mở rộng sang Nam Á, Trung Đông, Châu Phi và các quốc đảo Thái Bình Dương. Điều đó cho thấy, ở bất cứ nơi nào xuất hiện những điều kiện thuận lợi, các tổ chức tội phạm đều tìm cách dịch chuyển và tái lập hoạt động.
Với hệ thống khu nghỉ dưỡng, villa, farmstay phát triển mạnh cùng chính sách mở cửa, Việt Nam cũng nằm trong tầm ngắm của các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Tuy nhiên, chuỗi chuyên án được triệt phá từ đầu năm 2026 cho thấy quyết tâm và khả năng ứng phó hiệu quả của lực lượng Công an Việt Nam. Từ TPHCM đến Phú Thọ, từ Hà Nội đến Bắc Ninh, từ Điện Biên đến khu vực biên giới Việt - Lào, các dấu hiệu bất thường đều được phát hiện, xử lý kịp thời ngay từ giai đoạn manh nha. Công tác quản lý cư trú, kiểm tra xuất nhập cảnh và chủ động nắm tình hình đã trở thành tuyến phòng thủ đầu tiên, góp phần ngăn chặn nguy cơ hình thành các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia trên lãnh thổ Việt Nam.
Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục dịch chuyển địa bàn hoạt động, cuộc đấu tranh này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía: tăng cường quản lý cư trú người nước ngoài ở cơ sở; nâng cao trách nhiệm của các cơ sở lưu trú trong khai báo tạm trú; phát huy vai trò của người dân trong tố giác tội phạm; đồng thời tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.
Những vụ triệt phá liên tiếp từ đầu năm 2026 chính là thông điệp mạnh mẽ gửi tới các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia: Việt Nam không phải là điểm đến an toàn để dịch chuyển và tái lập các "đại bản doanh" lừa đảo. Công tác quản lý cư trú và kiểm soát xuất nhập cảnh đang trở thành "lá chắn thép" bảo vệ an ninh quốc gia trước làn sóng dịch chuyển của tội phạm sử dụng công nghệ cao trong khu vực.