Kỳ án có 1 không 2
Vụ án với tình tiết khá đơn giản: khoảng 15 giờ ngày 09/7/2003, Bành Hô (SN 1986, ngụ P5, Q.Gò Vấp cũ) sau khi uống bia đã cầm dao đến nhà ông Lục Dùng (ở phía đối diện) gây hấn. Anh của Bành Hô là Bành Thăng can ngăn, lời qua tiếng lại dẫn đến xô xát. Em Bành Thăng là Bành Ta và Bành Hô cầm dao chạy đến chém trúng mặt, vai ông Dùng. Thấy chồng bị chém, bà Hồ Bích can ngăn, bị Bành Phu (em Bành Thăng) cầm cây đánh vào mặt và lưng. Con ông Dùng là cháu Lục Mi, bị Bành Ta lấy tuýp sắt đánh trúng lưng; bị Bành Hô cầm dao chém nhưng tránh được, bỏ chạy.
Ông Dùng bị kích động, đuổi theo Bành Ta đến nhà giật bể cửa kiếng, ném 2 cục đá nhỏ vào Bành Phu, nhưng trúng ôtô. Ông Dùng được cấp cứu với thương tật 13% vĩnh viễn, bà Bích và Lục Mi mỗi người bị 1%.
Bành Ta và Bành Hô bị truy tố về tội "Cố ý gây thương tích", sau đó được thay đổi tội danh "Cố ý gây thương tích"; Bành Thăng, Bành Phu và Lục Dùng bị truy tố tội "Gây rối trật tự công cộng". Sau đó, Cơ quan điều tra lần lượt có thêm 3 bản KLĐT theo yêu cầu của Viện kiểm sát. Từ 5 bị can, VKSND Q. Gò Vấp yêu cầu đình chỉ điều tra đối với 3 bị can, chỉ còn lại Bành Hô và Lục Dùng. Nhận thấy ông Dùng không phạm tội "Gây rối trật tự công cộng", thay vì đình chỉ, ngày 30/11/2005, VKSND Q.Gò Vấp yêu cầu "điều tra bổ sung" lần thứ 5 để làm rõ hành vi "cố ý làm hư hỏng tài sản". Lúc đầu, Cơ quan điều tra có công văn phản hồi, không tiếp nhận việc điều tra bổ sung lần thứ 5 vì quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ cho phép tối đa đến lần thứ 4! Tuy nhiên, sau đó, dưới áp lực của ông "Viện", ông Dùng tiếp tục bị điều tra tội danh mới.
Niềm vui của vợ chồng ông Lục Dùng sau khi được minh oan
Sợ ông "Viện" ra quyết định (QĐ) điều tra bổ sung lần thứ 6, thậm chí lần thứ 7, Cơ quan điều tra tiến hành điều tra lần thứ 5 rất cẩn trọng, kể cả việc thực nghiệm hiện trường dưới sự chứng kiến của cả Viện trưởng lẫn Viện phó Viện KSND Q.Gò Vấp.
Ngày 31/7/2006, Cơ quan điều tra có KLĐT lần 6, xác định: Lục Dùng sau khi bị chém gây thương tích nặng, trong trạng thái tinh thần bị kích động đã chạy sang nhà Bành Ta dùng tay giật bể kính khung cửa nhôm, thay mới hết 800.000 đồng kèm hóa đơn, còn ôtô sửa chữa hết 23,5 triệu đồng. Cơ quan điều tra kết luận: "Bành Phu là người trực tiếp lái xe thời điểm xảy ra vụ án. Lục Dùng nhặt đá ném Phu nhưng không trúng mà trúng xe. Do đó, Lục Dùng không cố ý gây ra hư hỏng xe, nên chỉ chịu trách nhiệm về phần dân sự".
Thật oái oăm, ngày 30/8/2006, VKSND Q.Gò Vấp ra Cáo trạng lần 4, truy tố ông Dùng về tội "Cố ý làm hư hỏng tài sản". Qua Báo CATP, biết được ông Dùng là người Hoa, mù chữ, là trụ cột trong gia đình nuôi 4 con nhỏ, bị bệnh hiểm nghèo nên có đến 5 Luật sư tự nguyện hỗ trợ pháp lý. Trong đó, 2 Luật sư Lương Đình Khiêm và Chung Ngọc Bình tham gia bào chữa. Cả hai đưa ra hàng loạt chứng cứ chứng minh Lục Dùng vô tội. Gia đình ông Dùng vô cớ bị anh em họ Bành xông vào nhà, gây hấn rồi đâm chém, gây thương tích 3 người. Trong đó ông Dùng bị nặng nhất, chảy nhiều máu, phản ứng bằng hành vi giật cửa, chọi đá trong lúc tinh thần bấn loạn (như kết luận của Cơ quan điều tra) vì quá sợ hãi do chính anh em họ Bành tác động. Việc quy kết hành vi "cố ý” là không có căn cứ. Chứng cứ để quy kết ông Dùng chỉ là tờ hóa đơn sửa xe và cửa kính do Bành Ta cung cấp (tự ý mang đi sửa). Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 đã nhiều lần kết luận không thể xác định được giá trị thiệt hại cả cửa kính lẫn xe...
Trước khi mở phiên tòa, gia đình Bành Ta đã làm đơn xin bãi nại cho ông Dùng, không yêu cầu bồi thường thiệt hại; đồng thời tự nguyện bồi thường cho ông Dùng 25 triệu đồng chi phí điều trị, thuốc men. Ông Dùng cũng có đơn bãi nại cho Bành Hô trên tinh thần xóm giềng, hòa giải... Nhận thấy chứng cứ buộc tội ông Lục Dùng của VKSND Q.Gò Vấp thiếu cơ sở nên tại phiên tòa ngày 10/01/2007, TAND Q.Gò Vấp đã tuyên bị cáo Dùng không phạm tội "Cố ý làm hư hỏng tài sản". Đối với Bành Hô, HĐXX tuyên phạt bị cáo 18 tháng tù cho hưởng án treo. Tại phiên xử phúc thẩm (theo kháng nghị của VKSND Q.Gò Vấp), TAND TPHCM tiếp tục tuyên ông Dùng không phạm tội.
Ông Võ Công Tòa
Thoát khỏi vòng xoáy tố tụng và thân phận bị can, ông Dùng cùng vợ tiếp tục công việc thường nhật, nuôi 4 con khôn lớn, cho đến khi nhắm mắt xuôi tay vì căn bệnh hiểm nghèo...
Liên quan đến vụ kỳ án này, Ban Biên tập Báo CATP rất quan tâm, chỉ đạo PV theo dõi từ khi nhận được đơn kêu cứu của ông Dùng và gia đình, cho đến khi kết thúc với nhiều loạt bài phân tích, chỉ rõ việc quy kết ông Dùng không có căn cứ. Qua nhóm luật sư, vợ chồng tiểu thương đã gửi thư đến Tòa soạn bày tỏ lòng biết ơn với Báo CATP đã giúp ông thoát án oan...
Kỷ lục 7 cán bộ được "thoát nạn"
Sáng 28/12/2022, ông Võ Công Tòa - nguyên Phó phòng Tài nguyên và Môi trường (TNMT) TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên cũ đến tòa soạn báo tin: "Sau hơn 600 ngày bị khởi tố, tôi và 6 cán bộ đã được giải oan. Chúng tôi bày tỏ sự tri ân sâu sắc với Báo CATP đã theo sát và có loạt bài chỉ ra nhiều điểm "nghẽn" của vụ án".
Cầm QĐ "đình chỉ điều tra bị can" trên tay, ông Tòa mừng đến phát khóc. Ngoài ông Tòa, 6 cán bộ khác bị khởi tố về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" theo Điều 360 BLHS cũng rất mừng khi nhận được các QĐ tương tự.
Liên quan đến vụ án này, Chuyên đề CATP đã có loạt bài viết, chỉ ra nhiều dấu hiệu bất thường, rõ nhất là "kết luận giám định" (KLGĐ) ngày 29/3/2019 của Chi cục Quản lý đất đai thuộc Sở TNMT tỉnh Phú Yên, do Chi cục trưởng Lương Công Thành ký. Đây là căn cứ quan trọng nhất dẫn đến 9 cán bộ bị xử lý hình sự. Trong đó, 2 cán bộ Địa chính P.Phú Đông (TP.Tuy Hòa cũ) là B.K.D và Đ.K.T bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” đã hầu tòa, lãnh án. Cả 7 cán bộ còn lại bị khởi tố theo Điều 360 BLHS.
Căn nhà trên thửa đất 36
Theo hồ sơ, năm 2000, vợ chồng ông Nguyễn Thái Lân mua giấy tay lô đất 193,4m2 thuộc thửa 36, tại KP3, P.Phú Đông, xây 2 căn nhà (32m2 và 35m2). Ngày 22/7/2012, ông Lân bán giấy tay nhà đất trên cho ông Trần Ngọc Hiếu giá 280 triệu đồng. Tháng 5/2015, ông Hiếu làm thủ tục cấp giấy chứng nhận (GCN) quyền sử dụng đất (QSDĐ). Ông Đ.K.T xác định, muốn được cấp GCNQSDĐ phải do chủ đất cũ là ông Lân đứng tên đề nghị. Ông Hiếu nộp hồ sơ theo hướng dẫn, được ông Dũng tiếp nhận, phân công ông Đ.K.T giải quyết.
Ngày 12/6/2015, Hội đồng Đăng ký QSDĐ P.Phú Đông họp xét "đủ điều kiện". Hồ sơ được chuyển đến Văn phòng Đăng ký QSDĐ thẩm định, qua Chi cục Thuế tính thuế rồi đưa về Phòng TNMT lập tờ trình ngày 16/3/2016.
Được UBND TP.Tuy Hòa cấp GCNQSDĐ ngày 05/4/2016, ông Lân ký công chứng chuyển nhượng lại cho ông Hiếu. Theo KLGĐ, GCNQSDĐ cấp cho ông Lân không đúng quy định. Tại thời điểm cấp sổ, thửa đất 36 có giá thị trường 336,516 triệu đồng. Ông Lân đã nộp hơn 83 triệu đồng (tiền sử dụng đất và lệ phí) được cấn trừ, cho ra con số 253,51 triệu đồng là thiệt hại cho Nhà nước do hành vi cấp GCNQSDĐ gây ra.
Từ KLGĐ, có 9 cán bộ bị khởi tố ngày 06/4/2021. Ông Tòa và nhóm cán bộ liên tục có đơn kêu oan, chứng minh đã tham mưu cấp GCNQSDĐ đúng trình tự, thủ tục, theo quy định của pháp luật. Ngay cả khi GCNQSDĐ cấp không đúng đối tượng bị thu hồi, cũng không gây thiệt hại cho Nhà nước. Ngoài ông Lân, còn 5 hộ dân tại P.Phú Đông sử dụng 5 thửa đất có nguồn gốc tương tự, đã được UBND TP.Tuy Hòa cấp GCNQSDĐ; nộp tiền sử dụng đất giống ông Lân, theo bảng giá đất do UBND tỉnh Phú Yên ban hành. Cả 5 trường hợp này đều được Cơ quan điều tra khẳng định cấp đúng quy định. Duy chỉ có ông Lân bán lại cho ông Hiếu sau ngày 01/01/2008 thì biến thành cấp sai, bị xử lý hình sự. Nếu ông Lân không bán đất thì cấp đúng, điều này quá vô lý?
Ông Tòa bày tỏ: "Việc đình chỉ điều tra nhóm cán bộ bị quy kết hành vi "thiếu trách nhiệm" thể hiện sự công minh của cơ quan tiến hành tố tụng, góp phần làm sáng tỏ sự thật vụ án, tránh gây oan sai, theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Chúng tôi đã được minh oan, một lần nữa xin tri ân Báo CATP!"...
(Còn tiếp...)
(CATP) Suốt 28 năm gắn bó với Báo Công an TPHCM (nay là Chuyên đề Công an TPHCM), chúng tôi không thể nhớ hết số lượng tin bài, loạt bài điều tra, phóng sự, điều tra theo đơn thư bạn đọc đã thực hiện. Bên cạnh những giải thưởng báo chí tạo dấu ấn nghề nghiệp, điều quý giá nhất chính là niềm tin yêu của bạn đọc dành cho tờ báo và phóng viên (PV) luôn đi đến cùng sự thật, góp phần bảo vệ công lý, lẽ phải…