Bài 1: Tình đồng chí, nghĩa đồng bào vùng "Vành đai đỏ”

Tuổi thanh xuân, "Anh Ba" Lê Duẩn hoạt động ở Miền Bắc, Miền Trung, bị địch bắt và đày ra nhà tù Côn Đảo. Sau khi ra tù lần thứ nhất, được cử vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng, đ/c Lê Duẩn đến khu căn cứ nổi tiếng ở Tây Bắc thành phố Sài Gòn - Gia Định. Trong cao trào cách mạng 1936-1939, nơi đây được bọn thực dân Pháp đặt tên là vùng "Vành đai đỏ”. Tại đây, đ/c sát cánh cùng Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và các đồng chí khác trong Ban Thường vụ Trung ương, dốc sức chuẩn bị cho cuộc Hội nghị Trung ương lần thứ VI (mở rộng) từ ngày 06 đến ngày 08/11/1939 ở xã Tân Thới Nhất thuộc Bà Điểm - Hóc Môn (cũ).

Đây là Hội nghị có ý nghĩa lịch sử trọng đại nhằm chuyển hướng tư tưởng chỉ đạo và thay đổi phương pháp hoạt động của Đảng ta. Trên cơ sở thống nhất nhận định tính chất và khả năng phát triển của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai, phân tích thấu đáo tình hình ở Đông Dương và xác định phương hướng của cách mạng trong bối cảnh lịch sử mới, Hội nghị Trung ương chủ trương tạm gác khẩu hiệu ruộng đất, lập chính quyền Xô Viết công nông binh và quyết định thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận Dân chủ Đông Dương, nhằm tập trung lực lượng chĩa mũi nhọn đấu tranh chống lại kẻ thù chủ yếu là chủ nghĩa đế quốc Pháp và bè lũ tay sai. Hội nghị vạch rõ chiến tranh đế quốc sẽ tạo thời cơ cho Cách mạng Đông Dương bùng nổ. Nhiệm vụ của Đảng là phải chuẩn bị sẵn sàng cho việc sử dụng bạo lực Cách mạng để giành chính quyền khi thời cơ đến.

Nguyên Tổng Bí thư Lê Duẩn (1907 - 1986)

Tuy nhiên, sau Hội nghị Trung ương lần thứ VI không lâu, Đảng ta chịu thêm một tổn thất rất nặng nề. Vào trung tuần tháng 01/1940, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và đ/c Lê Duẩn đều bị bắt. "Anh Ba" bị giặc đày ra nhà tù Côn Đảo lần thứ hai.

Qua thời gian cùng đ/c Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và các đ/c trong Ban Thường vụ Trung ương như Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần... sống trong gia đình những đồng chí và đồng bào chí cốt với Cách mạng ở vùng Bà Điểm - Hóc Môn đã khắc sâu trong ký ức đ/c Lê Duẩn về ý Đảng, lòng dân, về tình đồng chí và nghĩa đồng bào. Trong nhiều bài viết, bài nói chuyện trải qua các chặng đường hoạt động Cách mạng, đ/c Lê Duẩn thường hay nhắc đến những địa danh lịch sử: Bà Điểm, Hóc Môn, Gò Vấp, Mười Tám Thôn Vườn Trầu... với tình cảm thắm thiết, thân thương.

Với thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn - Chợ Lớn, Gia Định ngày 25/8/1945, đ/c Lê Duẩn từ nhà lao Côn Đảo đã được trở về đất liền trong ngày đầu của cuộc Nam Bộ kháng chiến chống Pháp. Luật sư Phạm Văn Bạch - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng Nam Bộ đã đến tận bến Đại Ngãi thuộc tỉnh Sóc Trăng để đón "Anh Ba" và các cán bộ ưu tú của Đảng vừa thoát khỏi chốn lao tù.

Sau buổi đón tiếp ấy, đ/c Lê Duẩn về hoạt động ngay tại thành phố Sài Gòn - Gia Định, nơi 6 năm trước ông từng tham gia viết Nghị quyết lịch sử của Hội nghị Trung ương lần thứ VI. Lúc ấy, Cách mạng đã chuyển sang thời kỳ đột phá. Đảng giao trọng trách cho đ/c Lê Duẩn đảm nhận chức vụ Bí thư Xứ ủy, vạch ra đường lối kháng chiến chống Pháp toàn dân, toàn diện và trường kỳ của chiến trường Nam Bộ, dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ và Trung ương. Tinh thần tiến công Cách mạng triệt để và sự phát sáng trong tư duy năng động, sáng tạo của đ/c Lê Duẩn đã thể hiện tập trung trong 3 lĩnh vực hoạt động xung yếu nhất: Phát triển Đảng vững mạnh, xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng hùng hậu và xây đắp nền móng kiên cố của khối đại đoàn kết toàn dân.

Đ/c Lê Duẩn chụp ảnh lưu niệm với CBCS ở Miền Nam

Trải qua quá trình công tác lâu dài, tôi rất vinh hạnh được tiếp cận với đ/c Lê Duẩn. Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp, vì làm việc tại Văn phòng Xứ ủy Nam Bộ và Văn phòng Trung ương Cục miền Nam, nên tôi được gặp đ/c Lê Duẩn trong các cuộc hội họp tại Chiến khu U Minh.

Những năm đầu sau khi tập kết ra Miền Bắc, do được tiếp tục làm Thư ký cho đ/c Lê Đức Thọ và vì được cùng sinh hoạt chi bộ với đ/c Lê Duẩn, nên tôi vẫn còn có dịp được tiếp cận với "Anh Ba". Hồi đó, Đảng bộ Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức 6 Văn phòng của 6 đ/c Ủy viên Bộ Chính trị thành một Chi bộ Đảng, lấy tên là "Chi bộ nhà riêng". "Chi bộ nhà riêng" gồm có 6 Tổ Đảng, gồm: Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Lê Duẩn, Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Trường Chinh, Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Lê Đức Thọ, Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Hoàng Quốc Việt, Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Nguyễn Duy Trinh và Tổ Đảng của Văn phòng đ/c Hoàng Văn Hoan. Đ/c Trần Châu Giáo - Thư ký của đ/c Trường Chinh làm Bí thư Chi bộ, còn đ/c Hồng Cẩm - Thư ký của đ/c Hoàng Quốc Việt và tôi - Thư ký của đ/c Lê Đức Thọ, làm Chi ủy viên.