Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Quy định số 207-QĐ/TW, ngày 26/7/2026 về những điều đảng viên không được làm (thay thế Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021 - gọi tắt là Quy định). Đây là một trong những văn bản có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
19 điều đảng viên không được làm trong Quy định này không chỉ là những giới hạn cần tuân thủ, mà trước hết là chuẩn mực để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, tự rèn luyện và tự hoàn thiện mình. Việc thực hiện Quy định sẽ góp phần xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ.
Liên tiếp từ ngày 28 đến 30/7, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp, xem xét về việc thi hành kỷ luật 10 đảng viên vi phạm kỷ luật, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương, gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bức xúc, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức Đảng, địa phương, cơ quan, đơn vị công tác. Một số đảng viên của Hội Nhà văn Việt Nam, Nhà xuất bản Hội Nhà văn không thực hiện đúng chủ trương, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về hoạt động xuất bản; suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.
Những trường hợp kỷ luật này cho thấy, 19 điều đảng viên không được làm là "lằn ranh đỏ” để đảng viên không được vượt qua và cũng là tiêu chí để xem xét kỷ luật đảng viên.
Ngày 28/7, Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành Hướng dẫn số 02-HD/UBKTTW, giải thích rõ các khái niệm, đồng thời hướng dẫn chi tiết việc thực hiện toàn bộ 19 điều trong Quy định số 207. Trong 19 điều này, điều nào cũng rất quan trọng nhưng có một số điều cần phải hiểu rõ để tránh sai phạm, đặc biệt về vấn đề phản bác, phủ định, xuyên tạc Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; và vấn đề phát ngôn, các hoạt động trên mạng xã hội.
Điều 1. Nói, viết, làm trái hoặc không thực hiện chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; làm những việc mà pháp luật không cho phát ngôn.
Đảng viên không được:
Phát ngôn, trả lời phỏng vấn, viết bài cho báo chí, trang thông tin điện tử (trong và ngoài nước), sử dụng không gian mạng, nền tảng số để đăng tải, bình luận, chia sẻ hoặc thực hiện các hình thức tương tác ủng hộ khác đối với thông tin, dữ liệu có nội dung trái với chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Điều 5. Viết, nói, đăng bài hoặc cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu cho người khác viết, nói, đăng tải sai sự thật, không đăng tải ý kiến phản hồi, cải chính theo quy định.
Trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật không lành mạnh, trái thuần phong mỹ tục Việt Nam, mang tính kích động gây ảnh hưởng xấu trong xã hội, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ.
Phát tán bài viết, bài nói, bài phỏng vấn, hồi ký, phim, ảnh không đúng quy định. Sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật.
Quy định này rất chặt chẽ, liên quan đến vấn đề xuất bản, tác phẩm văn học không lành mạnh, Hướng dẫn số 02-HD/UBKTTW, giải thích:
1. Viết bài hoặc cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu cho người khác viết, nói, cho đăng tải, chia sẻ tin, bài, hình ảnh sai sự thật, không đúng các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; vu cáo, bịa đặt những nội dung liên quan đến vụ án hoặc tùy tiện quy kết về tội danh, mức án trước khi tòa án ra phán quyết; đăng tin sai nhưng không đăng tải hoặc chậm đăng tải ý kiến phản hồi, cải chính hoặc gỡ bỏ, hủy bỏ theo quy định.
2. Trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán, chia sẻ trên không gian mạng, nền tảng số các sản phẩm văn hóa, tác phẩm, văn học, nghệ thuật, bài viết, bài nói, bài phỏng vấn, hồi ký, tranh, phim, ảnh, băng, đĩa và các ấn phẩm dưới mọi hình thức có nội dung và tính chất sau đây:
a) Bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước; kích động chống Đảng, chống Nhà nước, chống chế độ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
b) Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, chiến tranh tâm lý, gây hận thù, mất đoàn kết giữa các dân tộc, các tôn giáo, vùng miền, gây hoài nghi, hoang mang trong Nhân dân; truyền bá lối sống cơ hội, thực dụng, trái đạo lý, chuẩn mực đạo đức xã hội.
c) Xuyên tạc, phủ định lịch sử, độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, phản ánh không đúng sự thật về Đảng, Nhà nước, dân tộc Việt Nam, các tổ chức, cá nhân; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và công lao của cá nhân lãnh tụ đối với sự nghiệp Cách mạng; xuyên tạc, vu khống nhằm xúc phạm danh dự của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, bí mật đời tư của cá nhân.
d) Phản ánh những vấn đề sai lệch, xuyên tạc chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thông tin phiến diện, một chiều về tình hình quốc tế, gây bất lợi trong quan hệ Việt Nam với các quốc gia và các tổ chức quốc tế.
đ) Truyền bá văn hóa phẩm phản động, đồi trụy, có tính chất mê tín, dị đoan, trái với thuần phong mỹ tục Việt Nam (diễn thuyết, mua, bán, in, sao, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền bằng sách, ấn phẩm, băng, đĩa, phim, ảnh và các loại thiết bị khác).
3. Sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra thông tin, nội dung sai sự thật, không có căn cứ, không được kiểm chứng; tạo hình ảnh, âm thanh giả hoặc chỉnh sửa nội dung làm sai lệch bản chất sự việc; làm giả văn bản, thông báo, quyết định, thư điện tử, tin nhắn hoặc tài liệu, dữ liệu của cơ quan, tổ chức, đơn vị; đăng tải, chia sẻ, bình luận, phát trực tiếp hoặc chuyển tiếp thông tin biết rõ hoặc có cơ sở để nghi ngờ là sai sự thật, không có kiểm chứng.
Quy định này rất cụ thể, đặc biệt trong khi mạng xã hội tin giả thật lẫn lộn rất khó phân biệt. Tại lễ khởi động chiến dịch "Tin AI, kiểm trước tin sau" và ra mắt bản tin "thật - giả, kiểm chứng" do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) tổ chức, sáng 31/7, các chuyên gia cho rằng tin giả bằng video, hình ảnh do AI tạo ra (deepfake) ngày càng khó nhận biết và chỉ có 0,1% người dùng nhận diện đúng trên mọi định dạng. Cũng tại hội nghị này, Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, trăn trở về vấn nạn tin giả được lan truyền hiện nay. Ông thấy chưa bao giờ việc tạo ra một bức ảnh, video, giọng nói hay câu chuyện có sức thuyết phục lại nhanh và dễ như hiện nay. Trong bối cảnh này, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn sự tỉnh táo của con người. Không có một cơ quan nào có thể theo kịp tốc độ lan truyền của hàng triệu nội dung được tạo ra mỗi ngày. "Dù công nghệ có thay đổi đến đâu thì trách nhiệm với thông tin vẫn luôn thuộc về con người" - Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh. Bởi thế ông Minh cho rằng giải pháp hữu hiệu nhất chính là xây dựng phản xạ kiểm chứng để mỗi người dân có thói quen kiểm tra nguồn tin, đối chiếu dữ liệu và cân nhắc khi chia sẻ. Đây là một năng lực công dân thiết yếu trong kỷ nguyên số, "kiểm tra trước, tin sau".
Điều 3. Phản bác, phủ định, xuyên tạc Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; không thực hiện trách nhiệm nêu gương; chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, vụ lợi; "lợi ích nhóm", cục bộ, "tư duy nhiệm kỳ”, đoàn kết xuôi chiều, dân chủ hình thức, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; độc đoán, chuyên quyền, lạm quyền, quan liêu, xa rời quần chúng.
Trong Điều 3, nội dung quan trọng nhất là cấm đảng viên không được phản bác, phủ định, xuyên tạc Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới, chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Phai nhạt lý tưởng Cách mạng, dao động, hoài nghi; phụ họa theo những nhận thức lệch lạc, quan điểm sai trái, đòi thực hiện "tam quyền phân lập", "xã hội dân sự", "đa nguyên, đa đảng", đòi "phi chính trị hóa lực lượng vũ trang"; giảm sút niềm tin vào mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó cũng là yêu cầu đảng viên phải nói và làm theo nghị quyết, là một trong những nguyên tắc cốt lõi về tính kỷ luật, tính tổ chức và đạo đức Cách mạng của người đảng viên.
Có thể thấy, Quy định số 207-QĐ/TW thay thế cho Quy định số 37-QĐ/TW (2021) về cơ bản vẫn giữ nguyên khung 19 điều nhưng đã cập nhật, bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và sự phát triển của công nghệ. Trong đó mở rộng các vấn đề trên không gian mạng, công nghệ số và AI. Đây là điểm mới nổi bật nhất phản ánh xu hướng thời đại khi nền tảng công nghệ và AI đang phát triển rất nhanh, nên yêu cầu siết chặt kỷ luật phát ngôn trên không gian mạng.
Quy định còn bổ sung nội dung lý luận: Cấm phản bác, phủ định thêm nội dung về "lý luận về đường lối đổi mới" (trước đây chủ yếu nhấn mạnh Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh). Quy định mới còn bổ sung nghiêm cấm đảng viên tổ chức hoặc tạo điều kiện thực hiện các hành vi trốn thuế, lừa đảo, rửa tiền, vay và cho vay trái quy định, tẩu tán tài sản do phạm tội mà có. Quy định mới yêu cầu cụ thể hơn trách nhiệm phải giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập có biến động không trung thực (thay vì chỉ quy định chung về kê khai).
Có thể thấy Quy định mới tập trung siết chặt kỷ cương trên không gian mạng (đặc biệt là công nghệ AI); phòng, chống lợi ích nhóm trong xây dựng chính sách; xử lý tội phạm tài chính phức tạp (rửa tiền, trốn thuế) và khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của cán bộ, đảng viên.
(CATP) Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào sáng 29/7, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày hai chuyên đề: "Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam" và "Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh", với quan điểm đột phá về thể chế, đổi mới phương thức quản trị để tạo năng lực phát triển mới cho đất nước.