Ngày 17-7, tại TPHCM, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Thành ủy TPHCM tổ chức Tọa đàm “Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận”.
Quang cảnh buổi tọa đàm
Dự và chủ trì tọa đàm có các ông Nguyễn Quang Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Nguyễn Huy Ngọc, Vụ trưởng Vụ địa phương 3 - Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; ông Dương Anh Đức, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM; cùng dự còn có lãnh đạo nhiều tỉnh, thành phía Nam.
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, với trọng tâm là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và không gian truyền thông số đa phương tiện, đang làm thay đổi căn bản phương thức tiếp cận thông tin của xã hội. Không gian mạng đã trở thành một mặt trận quan trọng trong đời sống chính trị - tinh thần của nhân dân, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Dư luận xã hội ngày càng dịch chuyển mạnh mẽ lên môi trường mạng với tốc độ lan truyền nhanh chóng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết là công tác tuyên giáo và dân vận phải đổi mới toàn diện, từ việc khắc phục tư duy kinh nghiệm, lối mòn, phương thức phản ứng thụ động sau sự kiện, chuyển sang chủ động quản trị tư tưởng trên cơ sở dữ liệu, dự báo chính xác và những minh chứng thực tiễn.
Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết phát biểu
Trước thực tế trên, bà Văn Thị Bạch Tuyết gợi mở các nhóm nhiệm vụ để các đại biểu thảo luận. Trong đó, cần đánh giá khách quan, toàn diện và thực chất kết quả công tác tuyên giáo và dân vận tại các tỉnh, thành khu vực miền Nam, nhất là sau quá trình tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Các ý kiến cần tập trung phân tích sự thay đổi của môi trường xã hội, cơ cấu dân cư, phương thức tiếp nhận thông tin và yêu cầu của nhân dân; từ đó tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, phương thức công tác tuyên giáo, dân vận phù hợp với tình hình. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất các giải pháp đột phá, xuất phát từ thực tiễn, phù hợp đặc điểm từng địa phương và bảo đảm tính khả thi…
Nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng trước đây công tác tuyên giáo chủ yếu dựa vào các hình thức tuyên truyền trực tiếp, còn hiện nay, không gian mạng đã trở thành một mặt trận đặc biệt quan trọng. Thông tin lan truyền theo từng phút, từng giờ, đòi hỏi công tác định hướng dư luận phải nhanh hơn, chính xác hơn và dựa trên dữ liệu.
Hiện nay, thông tin giả lan tràn và ngày càng giống thật, lan truyền rất nhanh. Việc đấu tranh trên không gian mạng không chỉ là phản bác cái sai mà chủ động xây dựng cái đúng, không chỉ xử lý thông tin tiêu cực mà tạo ra dòng chảy thông tin tích cực đủ mạnh; không tuyên truyền một chiều mà phải đối thoại, tương tác và đồng hành…
Ông Lê Văn Minh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM cho biết với đặc thù là địa bàn lớn, TPHCM duy trì việc rà quét thông tin trên không gian mạng hàng ngày. Các báo cáo chuyên đề được gửi đến Thường trực, Ban Thường vụ Thành ủy để kịp thời chỉ đạo xử lý những thông tin xuyên tạc ảnh hưởng đến quá trình điều hành và phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM Lê Văn Minh phát biểu
Một mô hình đang phát huy hiệu quả là cơ chế hội ý nhanh giữa các cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 35 Thành ủy. Ban Chỉ đạo 35 Thành ủy phối hợp thường xuyên với Trung tâm 286 của Bộ Tư lệnh 86 để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh trên không gian mạng. Qua đó, thành phố đã chủ động đấu tranh, phản bác nhiều thông tin xuyên tạc về lịch sử, về các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội.
Ông Lê Văn Minh nhìn nhận những khó khăn hiện nay như chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở chưa đồng đều, áp lực quản lý ở những địa bàn có quy mô dân số và số lượng đảng viên lớn. Thành phố đang tập trung ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để hoàn thiện quy trình gồm bốn bước: nắm bắt - phân tích - định hướng - phản hồi thông tin, qua đó nâng cao hiệu quả công tác tuyên giáo, dân vận trong tình hình mới.
Đại diện Quân khu 7 cho rằng các thế lực thù địch đang thay đổi phương thức chống phá với nhiều thủ đoạn tinh vi hơn, tạo ra không ít thách thức. Theo Quân khu 7, xây dựng "vùng xanh thông tin" cần được xem là nhiệm vụ chiến lược, vừa là lá chắn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, vừa là kênh lan tỏa thông tin chính thống tới nhân dân.
Muốn làm được điều đó, cần tăng cường phối hợp giữa ngành tuyên giáo, dân vận với lực lượng vũ trang; bồi dưỡng kỹ năng nhận diện tin giả, sử dụng công nghệ cho đội ngũ cán bộ; đổi mới sản phẩm truyền thông theo hướng hiện đại như video ngắn, infographic, podcast; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin nhanh giữa các lực lượng để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Đảng ủy Đại học Quốc gia TPHCM Phùng Thị Diệu Hương phát biểu
Bà Phùng Thị Diệu Hương, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Đảng ủy Đại học Quốc gia TPHCM, cho biết với vai trò là trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức hàng đầu cả nước, Đại học Quốc gia TPHCM tập trung 106.000 sinh viên, trong đó hơn 85% sử dụng mạng xã hội với thời lượng trung bình từ 4 – 6 giờ mỗi ngày. Đại học quốc gia xác định việc định hướng, giáo dục, lan tỏa giá trị tích cực đến đội ngũ sinh viên này không thể dựa vào các phương thức truyền thống mà phải hiện diện chủ động, hấp dẫn và có chiến lược trên các nền tảng mà sinh viên sử dụng hằng ngày.
Đảng ủy Đại học quốc gia TPHCM đã phối hợp với Công an TPHCM tập huấn các kỹ năng số cho sinh viên; chuyển từ xử lý thông tin xấu độc thành quản trị theo hệ thống. Cụ thể là ứng dụng công nghệ thông tin để thu thập thông tin, xử lý dữ liệu, dư luận trên mạng xã hội của sinh viên. Qua đó, Đại học quốc gia TPHCM xây dựng các giải pháp đặc thù. Từ câu chuyện xử lý bằng công cụ như vậy nhà trường sẽ có các số liệu và thông tin cụ thể, từ đó xây dựng các dự báo, chỉ báo và các giải pháp đặc thù cho các đối tượng cụ thể khác nhau.
Phát biểu kết luận toạ đàm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Quang Đức cho rằng công tác tuyên giáo, dân vận phải bám sát thực tiễn, đồng hành cùng quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách hành chính; lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo và lấy sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận xã hội làm mục tiêu.
Trong thời gian tới cần coi trọng hơn nữa công tác nghiên cứu và tổng kết thực tiễn; xây dựng các chương trình nghiên cứu theo từng chuyên đề, từng vùng, từng nhóm vấn đề; xem đây là “phòng thí nghiệm thực tiễn” để nhận diện sớm các xu hướng, phát hiện vấn đề mới và mô hình sáng tạo. Qua đó, gắn kết nghiên cứu lý luận với thực tiễn, kịp thời bổ sung luận cứ khoa học tham mưu với Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, góp phần hoàn thiện nội dung, phương thức tiến hành công tác tuyên giáo và dân vận trên phạm vi cả nước.
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Quang Đức phát biểu
Ông Nguyễn Quang Đức nhấn mạnh, trong thời gian tới, công tác tuyên giáo và dân vận phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức và chất lượng tham mưu, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thực tiễn đòi hỏi công tác tuyên giáo và dân vận phải tham gia ngay từ đầu, “nghiên cứu trước, dự báo trước, tham mưu trước”, không để rơi vào thế bị động, khoảng trống thông tin; không thể chỉ dừng ở tuyên truyền sau khi chủ trương được ban hành, mà phải tham gia từ quá trình nghiên cứu, tham mưu, truyền thông chính sách và tổ chức thực hiện; chủ động nắm chắc tình hình Nhân dân, dư luận xã hội; phản ánh trung thực thực tiễn để kịp thời tham mưu hoàn thiện chủ trương, chính sách.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số đang làm thay đổi căn bản môi trường tiến hành công tác tư tưởng. Do đó, cần đổi mới phương thức công tác trên nền tảng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và dữ liệu; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cần đột phá trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, gắn lý luận với thực tiễn và vị trí việc làm; ưu tiên phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành, cán bộ tham mưu chiến lược và cán bộ trẻ có tư duy nhạy bén, khả năng thích ứng cao với quá trình hội nhập.