Trong thập niên qua, hạ tầng TPHCM từng bước được cải thiện, nâng tầm. Bên cạnh nhiều dự án bề thế đã hoàn thiện, thành phố tiếp tục khởi công xây dựng nhiều công trình hoành tráng mới như cầu vượt sông Soài Rạp nối ra Cần Giờ, đề xuất tuyến đường vượt biển với hầm dìm đầu tiên của cả nước nối liền với Vũng Tàu, đồng thời triển khai loạt đại đô thị quy mô hàng nghìn ha tọa lạc ở cả phía Đông lẫn phía Tây Bắc. Những công trình này trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ bất động sản, giao thông đến đô thị lấn biển... Tất cả đều hướng tới mục tiêu mở rộng không gian phát triển, đưa TPHCM từ mô hình đơn cực sang đa cực, trở thành siêu đô thị dẫn đầu cả nước.
Hồi sinh "Thành phố công viên tri thức"
Ở hướng Tây Bắc, một đại đô thị mang số phận khác thường đang được hồi sinh. Dự án mà người ta biết đến ngày nay với tên thương mại Vinhomes Saigon Park (còn gọi Vinhomes Hóc Môn) được quy hoạch trên quỹ đất khoảng 1.080 ha tại huyện Hóc Môn cũ (nay thuộc địa bàn xã Xuân Thới Sơn). Tiền thân đây là Khu đô thị Đại học Quốc tế - dự án FDI của Tập đoàn Berjaya (Malaysia) được UBND TPHCM cấp giấy chứng nhận đầu tư từ giữa năm 2008 với tổng vốn công bố 3,5 tỷ USD. Sau hơn 10 năm, dự án hầu như giậm chân tại chỗ, đến mức năm 2016 TPHCM phải đặt vấn đề thu hồi giấy phép. Bước ngoặt đến vào đầu năm 2018, khi Berjaya chuyển nhượng 97,7% phần vốn góp tại dự án cho Vinhomes với tổng giá trị gần 11.750 tỷ đồng, một trong những thương vụ chuyển nhượng bất động sản lớn nhất năm đó. Từ đó, dự án thuộc quyền kiểm soát của Vinhomes - thành viên Tập đoàn Vingroup.
Phối cảnh "Thành phố công viên tri thức" và các công trình tiện ích
Dự án được định hướng thành "thành phố công viên tri thức" với quần thể cụm đại học, nghiên cứu với diện tích khoảng 150 ha, cùng hệ thống tiện ích quy mô lớn, trong đó có vườn hoa nhà kính mái cánh bướm rộng 1,5 ha. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có Công viên Bách thảo Botanica - khu rừng ôn đới dưới mái vòm nhà kính. Bên cạnh đó, dự án còn có công viên nước khoảng 23 ha, khu công viên Thiền - Zen Park lấy cảm hứng từ Karuizawa (Nhật Bản) và tháp biểu tượng Saigon Park Tower cao 50 m.
Phát biểu tại Lễ khởi công ngày 29/4/2026, ông Trần Văn Bảy - Phó Chủ tịch UBND TPHCM - nhấn mạnh khu vực Tây Bắc có vai trò đặc biệt quan trọng nhờ địa hình cao ráo và quỹ đất rộng, đồng thời đặt dự án trong bối cảnh TPHCM triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với mục tiêu đến năm 2026 quy mô kinh tế số đạt khoảng 30% GRDP. Đại diện lãnh đạo thành phố khẳng định: "Thành phố tin tưởng dự án sẽ thành công, trở thành biểu tượng mới của đô thị tri thức, góp phần vào sự phát triển bền vững của TPHCM".
Hiện thực hóa cầu Cần Giờ
Bước sang địa hạt của những công trình giao thông chiến lược, Cần Giờ nổi lên như tâm điểm. Đầu năm 2026, UBND TPHCM cùng nhà đầu tư là Tập đoàn Masterise đã tổ chức động thổ cầu Cần Giờ, một trong bốn dự án trọng điểm được TPHCM đồng loạt khởi công, động thổ chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Cầu Cần Giờ có tổng chiều dài khoảng 6,3 km, quy mô 6 làn xe, tổng vốn đầu tư hơn 13.200 tỷ đồng, trong đó cầu chính vượt sông Soài Rạp dài gần 3 km, kết nối huyện Nhà Bè với huyện Cần Giờ cũ, thời gian thi công từ năm 2026 đến 2029.
Khi cầu Cần Giờ vượt sông Soài Rạp hoàn thành thay thế phà Bình Khánh, mơ ước hàng chục năm qua của người dân TPHCM về phá thế độc đạo giao thông đường thủy, mở ra không gian phát triển mới về phía biển trở thành hiện thực. Chia sẻ tại buổi Lễ khởi công, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định quyết tâm của thành phố trong việc huy động các nguồn lực xã hội để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững. Ông Vinh cũng nhấn mạnh đây là minh chứng sống động cho chủ trương huy động nguồn lực xã hội hóa vào phát triển hạ tầng - một trụ cột quan trọng để thành phố giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế.
Tháp biểu tượng Saigon Park Tower
Cầu Cần Giờ không đứng một mình. Nó là một mắt xích trong tổ hợp các siêu dự án đang biến Cần Giờ thành trung tâm hạ tầng mới. Trong đó, Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ - Vinhomes Green Paradise được Tập đoàn Vingroup khởi công tháng 4/2025, với quy mô 2.870 ha, dự kiến phục vụ khoảng 230.000 cư dân. Theo lãnh đạo thành phố, dự án này mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong chiến lược phát triển của thành phố, khi địa phương đang bước vào giai đoạn mới với những yêu cầu chiến lược về không gian đô thị, mô hình kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Ở tầm vóc quốc gia, khu đô thị lấn biển Cần Giờ cũng được nhắc đến như một trong những dự án hạ tầng quy mô lớn mà Chính phủ thông qua cơ chế đặc thù và chủ trương đầu tư.
Khép lại bức tranh là công trình mang dấu ấn tiên phong: tuyến đường vượt biển kết nối Cần Giờ với Vũng Tàu. Dự án do Tập đoàn Vingroup đề xuất đầu tư, tổng chiều dài hơn 14 km, kết hợp cầu vượt biển và hầm dìm dưới đáy biển, với tổng vốn sơ bộ được công bố khoảng 93.016 tỷ đồng. Điểm đặc biệt của công trình về kỹ thuật nằm ở đoạn hầm vượt biển. Theo phương án ban đầu, hầm dài khoảng 3,1 km (gấp hơn hai lần hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn - 1,49 km), sau đó được đề xuất kéo dài lên gần 3,85km để đảm bảo yêu cầu về luồng hàng hải. Khi đi vào vận hành, đây sẽ là cầu - hầm vượt biển đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ hầm dìm quy mô lớn.
Về vai trò chiến lược của tổ hợp dự án này, lãnh đạo thành phố nhìn nhận, cùng với đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, khu đô thị lấn biển và cầu Cần Giờ, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu sẽ giúp khu vực Cần Giờ trở thành trung tâm hạ tầng mới của TPHCM, là gạch nối quan trọng giữa thành phố với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu vừa sáp nhập và hành lang ven biển Đông - Tây Nam Bộ.
Landmark 81 - cột mốc của khát vọng
Khởi đầu cho hành trình giai đoạn phát triển rực rỡ này, có lẽ người dân thành phố phải kể đến khu nhà cao tầng mang tên Landmark 81. Tòa tháp cao hơn 460 mét với 81 tầng nằm bên bờ sông Sài Gòn, trong khu đô thị Vinhomes Central Park, được khởi công năm 2014 và hoàn thành năm 2018. Đây là công trình do Tập đoàn Vingroup đầu tư, tổng thầu thi công là Coteccons. Điều khiến Landmark 81 vượt khỏi khuôn khổ một dự án bất động sản nằm ở thời điểm 9/4/2018. Ngày hôm đó, nhà thầu Coteccons hoàn thành hạng mục tháp thép trên đỉnh, chính thức đưa tòa nhà trở thành công trình cao nhất Đông Nam Á, phá vỡ kỷ lục mà tháp đôi Petronas của Malaysia nắm giữ suốt 20 năm. Kiến trúc tòa tháp lấy cảm hứng từ hình ảnh cây tre truyền thống Việt Nam, loài cây mọc thành lũy, rễ đâm sâu, biểu tượng cho sự gắn kết và bản lĩnh kiên cường của dân tộc.
Khu đô thị lấn biển Cần Giờ đang trong quá trình xây dựng
Trước đó, tại Lễ cất nóc và gắn biển Công trình tiêu biểu chào mừng kỷ niệm 60 năm ngành Xây dựng Việt Nam cho tòa tháp Landmark 81 vào tháng 3/2018, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà đã đánh giá công trình là dấu ấn có tính biểu tượng khẳng định khả năng, kinh nghiệm của doanh nghiệp Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ thi công nhà siêu cao tầng. Đến nay, dù danh hiệu cao nhất Đông Nam Á đã được trao lại cho Merdeka 118 (Malaysia) vào năm 2022, Landmark 81 vẫn giữ vị trí tòa nhà cao nhất Việt Nam, tính đến thời điểm hiện tại và xếp thứ 17 trong danh sách các công trình chọc trời thế giới. Tòa tháp được nhìn nhận không chỉ là biểu tượng kiến trúc của thành phố, mà còn là minh chứng cho năng lực thiết kế, xây dựng và vận hành của ngành xây dựng Việt Nam. Đây là thành tích được giới chuyên môn xem là đáng tự hào đối với kiến trúc và kỹ thuật trong nước.
Vinhomes Grand Park làm "tăng nhiệt" khu Đông
Nếu Landmark 81 là biểu tượng theo chiều cao, thì Vinhomes Grand Park là câu chuyện về quy mô và sức kéo hạ tầng. Ra mắt thị trường năm 2019 với mục tiêu trở thành "đại đô thị đáng sống bậc nhất" thành phố, dự án có quy mô 271 ha tại khu Đông (TP. Thủ Đức cũ). Điểm độc đáo của dự án là chủ đầu tư dành tới 200 ha - tương đương 70% diện tích - cho hệ sinh thái cây xanh, mặt nước và tiện ích công cộng, một điều hiếm thấy tại các dự án khu đô thị khác. Chỉ sau 5 năm bàn giao, đại đô thị này đã đón hơn 60.000 cư dân về sinh sống tại các phân khu The Rainbow, The Origami, The Beverly, The Beverly Solari... Tâm điểm của khu đô thị là đại công viên trung tâm rộng 36 ha, công viên trong khu đô thị lớn nhất tại TPHCM.
Sức sống của Vinhomes Grand Park gắn chặt với hạ tầng cùng sự cộng hưởng của ba trụ cột hạ tầng chiến lược. Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đã vận hành ổn định, Vành đai 3 TPHCM và sân bay Long Thành đang vẽ lại bản đồ di chuyển của cư dân nơi đây. Ngày 19/12/2025, đoạn cầu cạn gần 15 km của Vành đai 3 đã thông xe kỹ thuật, trong đó có hơn 3 km đi xuyên qua chính đại đô thị này. Trong bối cảnh TPHCM mở rộng phát triển không gian đô thị theo hướng đa cực, khu Đông trỗi dậy mạnh mẽ nhờ sự dồn lực của hạ tầng, và Vinhomes Grand Park - với vai trò là đại đô thị có quy mô lớn và quy hoạch bài bản bậc nhất khu vực đã hưởng lợi trực tiếp từ tiến trình này. Dự án nhanh chóng khẳng định vị thế là một trong những khu đô thị thông minh và đáng sống nhất tại khu vực Thủ Đức và phía Đông TPHCM.
Hướng tới siêu đô thị đa cực
Các công trình kể trên, dù khác nhau về quy mô và chức năng, cùng nằm trong một định hướng chung: mở rộng không gian phát triển của TPHCM theo hướng đa cực. Landmark 81 đánh dấu năng lực xây dựng công trình tầm cỡ quốc tế. Các đại đô thị Grand Park (khu Đông) và Saigon Park (Tây Bắc) kéo dân cư và dòng vốn về những khu vực từng được xem là vùng ven. Tổ hợp Cần Giờ gồm cầu, khu đô thị lấn biển và tuyến đường vượt biển - mở hướng phát triển ra biển Đông, kết nối thành phố với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Landmark 81
Một điểm đáng ghi nhận trong bức tranh tổng thể về phát triển hạ tầng tại Việt Nam trong giai đoạn gần đây là vai trò của vốn tư nhân. Theo kết luận của Thường trực Chính phủ tại các sự kiện Lễ khởi công, khánh thành, động thổ… thể hiện tổng vốn đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng, nguồn vốn tư nhân chiếm tỷ trọng lớn. Đây cũng là nội dung được lãnh đạo UBND TPHCM nhấn mạnh tại buổi Lễ động thổ cầu Cần Giờ: huy động nguồn lực xã hội hóa để phát triển hạ tầng, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của thành phố.
Với các mốc hoàn thành dự án trải dài đến 2028, 2029 và xa hơn, những công trình này vẫn còn nhiều phần ở phía trước. Song hình hài của một thành phố - siêu đô thị mới đã hiện rõ. Nếu coi mỗi tòa tháp, mỗi đại đô thị, mỗi cây cầu vượt biển là một sải cánh, thì TPHCM hôm nay đã có đủ độ rộng để mang theo khát vọng của hơn mười triệu cư dân. Đường băng đã sẵn sàng để thành phố mang tên Bác cất cánh bay vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.