Ngày 23/7, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND TPHCM về việc giải quyết kiến nghị của cử tri liên quan đến bảo đảm nhân lực y tế nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của trạm y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Quang cảnh buổi làm việc của đoàn giám sát
Đoàn giám sát do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công làm Trưởng đoàn. Tiếp đoàn có Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Trần Thị Diệu Thúy cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và đại diện một số trạm y tế cơ sở.
Ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế, báo cáo trong giai đoạn 2021-2026, công tác củng cố hệ thống y tế cơ sở luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thành phố đã hoàn thành việc chuyển giao 168 trạm y tế về trực thuộc UBND cấp xã quản lý, góp phần nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương trong công tác quản lý nhân lực, bố trí nguồn lực và tổ chức hoạt động của hệ thống y tế tuyến đầu.
Phó Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Văn Vĩnh Châu báo cáo
Để giải quyết các kiến nghị của cử tri về nhân lực y tế cơ sở, Thành phố đã ban hành và triển khai nhiều cơ chế, chính sách đặc thù; thực hiện chương trình luân phiên nhân viên y tế; đẩy mạnh đào tạo bác sĩ trẻ gắn với trạm y tế; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các ngành Y tế, Nội vụ và Tài chính trong bố trí biên chế, kinh phí và bảo đảm chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ y tế. Công tác chuyển đổi số được đẩy mạnh thông qua triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, sử dụng thẻ bảo hiểm y tế điện tử trên nền tảng VssID, VNeID và kết nối dữ liệu theo Đề án 06, góp phần rút ngắn thời gian khám, chữa bệnh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, năng lực của hệ thống y tế cơ sở từng bước được nâng lên. Tổng nhân lực y tế tuyến xã tăng từ 3.602 người giai đoạn trước lên 6.603 người; số lượng bác sĩ tăng từ 640 lên 1.371 người. Thành phố đã triển khai chương trình đào tạo thực hành cho 821 bác sĩ trẻ tại các bệnh viện đa khoa gắn với trạm y tế; thực hiện luân phiên 38 bác sĩ về công tác tại xã đảo Thạnh An; đồng thời thu hút thêm đội ngũ bác sĩ nghỉ hưu và nhân viên hỗ trợ tham gia hoạt động tại các trạm y tế. Việc phân cấp quản lý cũng góp phần nâng cao tính chủ động của địa phương trong bố trí nhân lực, từng bước củng cố năng lực khám, chữa bệnh ngay tại tuyến cơ sở.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà phát biểu
Tuy nhiên, hiện có 125/168 xã, phường có quy mô dân số từ 50.000 đến trên 200.000 người, tạo áp lực rất lớn đối với hệ thống y tế cơ sở. Định mức biên chế hiện hành chưa theo kịp quy mô dân số của một siêu đô thị. Năm 2026, Thành phố được tạm giao 7.181 biên chế trong khi nhu cầu thực tế khoảng 8.494 người, còn thiếu hơn 1.300 biên chế. Việc thu hút bác sĩ đến làm việc tại các địa bàn xa trung tâm, các lĩnh vực chuyên sâu vẫn gặp nhiều khó khăn do áp lực công việc lớn và chế độ đãi ngộ chưa thật sự tương xứng.
Tại buổi làm việc, đại diện các sở, ngành và các trạm y tế phản ánh một số khó khăn trong quá trình vận hành mô hình mới như: cơ sở vật chất tại một số trạm còn chật hẹp hoặc xuống cấp; thiếu trang thiết bị; thiếu nhân lực công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số; nhiều phần mềm quản lý chưa được liên thông, làm tăng khối lượng nhập liệu. Việc tuyển dụng bác sĩ, nhân viên bảo vệ, tạp vụ còn gặp khó khăn; mức hỗ trợ đối với đội ngũ cộng tác viên sức khỏe cộng đồng và cộng tác viên dân số còn thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống trạm y tế, UBND Thành phố kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành quy định về vị trí việc làm, định mức số lượng người làm việc và xếp hạng trạm y tế theo mô hình mới; đồng thời đề xuất bổ sung 1.313 biên chế sự nghiệp y tế nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Thành phố kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù đối với đội ngũ thường xuyên trực tiếp thực hiện chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, nhất là ở địa bàn biển, đảo và các lĩnh vực khó thu hút nhân lực như y tế dự phòng, tâm thần, hồi sức cấp cứu, pháp y và cấp cứu ngoại viện.
Trao đổi với Đoàn giám sát, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, thời gian tới, Thành phố sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chương trình hành động số 08 của Thành ủy và Kế hoạch của UBND Thành phố thực hiện Nghị quyết số 282/2025 của Chính phủ về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Thành phố sẽ tập trung ưu tiên nguồn lực đầu tư công trung hạn, cơ cấu lại biên chế, nâng cao năng lực chuyên môn cho 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu; chuyển mạnh từ mô hình điều trị sang quản lý sức khỏe toàn diện theo nguyên lý y học gia đình, góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối.
Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, ủy quyền trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng quy trình chỉ đạo chuyên môn thống nhất giữa Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố với các trạm y tế; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về y tế, đồng bộ hồ sơ sức khỏe điện tử với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thành phố đặt mục tiêu bảo đảm 100% người dân được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, kết hợp tầm soát sớm bệnh mạn tính và xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hoạt động thông suốt, hiệu quả.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Hoàng Anh Công phát biểu
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Hoàng Anh Công ghi nhận những kết quả TPHCM đạt được trong việc giải quyết các kiến nghị của cử tri, nhất là những nỗ lực củng cố hệ thống y tế cơ sở, hoàn thiện cơ chế, chính sách và bảo đảm hoạt động của các trạm y tế trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đoàn giám sát chia sẻ với những khó khăn của TPHCM khi vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, vừa bảo đảm ổn định nguồn nhân lực y tế cơ sở; đồng thời sẽ tổng hợp các kiến nghị của địa phương để báo cáo Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành xem xét hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý phù hợp với thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống trạm y tế cấp xã trong thời gian tới.
Phường Phú Mỹ khám sức khỏe miễn phí cho người dân