Đại học Kinh tế TPHCM (UEH): Nhận Huân chương Lao động hạng Nhất:

Bài 1: Nửa thế kỷ kiến quốc bằng tri thức

Thứ Năm, 29/10/2026 09:40

|

(CATP) Vị thế của một đại học kinh tế luôn gắn liền với từng bước chuyển của đất nước - từ tái thiết sau chiến tranh, Đổi mới, hội nhập đến mô hình đa ngành và tự chủ. Qua 50 năm phát triển, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) đã đào tạo hơn 280.000 nhân lực, hiện diện và đóng góp tích cực trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Điểm nhấn đặc biệt của chương trình là nghi thức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước và Cờ truyền thống của UBND TPHCM. Những phần thưởng cao quý là sự ghi nhận đối với những đóng góp của UEH trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển đất nước; đồng thời là niềm vinh dự, tự hào chung của nhiều thế hệ đã đồng hành, cống hiến và trưởng thành cùng Nhà trường.

Từ tái thiết đến đổi mới

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Đại học Kinh tế TPHCM và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, Cờ truyền thống của UBND TPHCM sáng 28/10/2026, Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao thành tựu nổi bật của Đại học Kinh tế TPHCM là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ một trường đại học chuyên ngành kinh tế thành một đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Sự chuyển đổi này không chỉ mở rộng quy mô và lĩnh vực đào tạo, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược, năng lực thích ứng và quyết tâm đổi mới của nhà trường trước những chuyển biến sâu sắc của nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên công nghệ.

PGS.TS Bùi Quang Hùng nhận món quà đặc biệt từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng

Đối với TPHCM và vùng kinh tế phía Nam - khu vực giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế quốc gia - Đại học Kinh tế TPHCM có những điều kiện và lợi thế quan trọng để phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của mình. Không chỉ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, Nhà trường còn có thể đóng góp trực tiếp vào quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, thông qua hợp tác với các cơ quan quản lý Nhà nước, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, nhà trường góp phần kết nối tri thức học thuật với thực tiễn quản trị, hoàn thiện chính sách và giải quyết các bài toán phát triển của đô thị lớn cũng như toàn vùng.

Nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ, PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM, cho rằng sợi dây xuyên suốt trong sự phát triển của nhà trường là trách nhiệm với thành phố và đất nước. Năm 1976, UEH ra đời trước yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực và tri thức cho công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh. Năm 2026, trường bước vào chặng mới với khát vọng kết nối tri thức, con người và nguồn lực cùng TPHCM và cả nước.

Sau khi tiếp quản Đại học Luật khoa Sài Gòn, trường trở thành nơi tập hợp và tiếp tục đào tạo sinh viên các ngành luật, kinh tế, quản trị kinh doanh từ nhiều trường đại học công lập và tư thục miền Nam. Khóa đại học dài hạn chính quy đầu tiên tuyển 516 sinh viên. Ngày 27/10/1976, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 426/TTg thành lập Trường Đại học Kinh tế TPHCM, giao sứ mệnh đào tạo nhân lực kinh tế cho công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh.

Khi công cuộc Đổi mới năm 1986 chuyển nền kinh tế sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trường điều chỉnh đào tạo, nghiên cứu theo yêu cầu mới, tham gia tư vấn chính sách và từng bước mở cửa hợp tác quốc tế. Giai đoạn 2000-2010 là chặng "khẳng định thương hiệu" với chương trình tiếp cận chuẩn mực tiên tiến và nghiên cứu gắn với công bố quốc tế. Đến mốc 35 năm (2011), trường đã cấp bằng cho hơn 190.000 cử nhân kinh tế, 5.355 thạc sĩ và 439 tiến sĩ kinh tế.

Giai đoạn 2011-2020, trường thí điểm tự chủ năm 2014 và chính thức thực hiện tự chủ năm 2016, có quyền chủ động lớn hơn về đào tạo, nghiên cứu, đội ngũ, bộ máy, nguồn lực và hợp tác quốc tế, đồng thời chịu yêu cầu cao hơn về trách nhiệm giải trình. UEH được xem là trường đại học đầu tiên thực hiện cơ chế tự chủ toàn diện. Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT năm 2021, trường là một trong hai đại học công lập có doanh thu trên 1.000 tỷ đồng/năm.

Hơn mười năm sau, bức tranh tài chính cho thấy cả sức bật lẫn áp lực của mô hình này. Theo báo cáo thường niên năm 2025 do UEH công khai, tổng thu của trường đạt 2.234,67 tỷ đồng, trong đó học phí, lệ phí hơn 1.529 tỷ đồng, chiếm trên 68%; chi tiền lương, thu nhập khoảng 821 tỷ đồng; học bổng và hỗ trợ học tập hơn 84,3 tỷ đồng; chi cho nghiên cứu hơn 539 tỷ đồng. Tự chủ giúp trường chủ động đầu tư cho đội ngũ và nghiên cứu, nhưng nguồn lực ấy vẫn dựa phần lớn vào học phí, nên chất lượng đào tạo phải tương xứng với số tiền người học bỏ ra.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao và lãnh đạo UEH tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập trường

Tái cấu trúc thành đại học đa ngành

Năm 2021, UEH chọn chiến lược Đại học Đa ngành và Bền vững, mở rộng từ nền tảng kinh tế, kinh doanh, quản lý sang công nghệ, máy tính, kỹ thuật ứng dụng, thiết kế và ra mắt ba trường thành viên: Trường Kinh doanh; Trường Kinh tế, Luật và Quản lý nhà nước; Trường Công nghệ và Thiết kế. Ngày 4/10/2023, Quyết định số 1146/QĐ-TTg của Thủ tướng chuyển Trường Đại học Kinh tế TPHCM thành Đại học Kinh tế TPHCM, xác lập mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Hiện UEH có 4 trường thành viên và 2 phân hiệu là UEH Mekong (Vĩnh Long) và UEH Nexus Nha Trang.

Người gắn bó trực tiếp với cuộc tái cấu trúc này là PGS.TS Bùi Quang Hùng, là thủ khoa đầu vào năm 1996 và thủ khoa tốt nghiệp ngành Kế toán - Kiểm toán của chính ngôi trường ông đang lãnh đạo. Được biết, PGS.TS Bùi Quang Hùng công tác tại UEH từ năm 2001, trải qua nhiều cương vị, từ Bí thư Đoàn trường, Trưởng phòng Tài chính - Kế toán đến Giám đốc Phân hiệu Vĩnh Long, Hiệu trưởng Trường Công nghệ và Thiết kế UEH. Ông tham gia các đề án tự chủ đại học, chuyển đổi số, quốc tế hóa, tái cấu trúc thành đại học đa ngành và bền vững giai đoạn 2011-2025, được giao phụ trách điều hành UEH từ đầu tháng 10/2025 và được bổ nhiệm làm Giám đốc theo Quyết định số 1118/QĐ-BGDĐT ngày 11/5/2026.

Dấu ấn rõ nhất của giai đoạn này là mô hình "UEH UniverCity Innovation Hub" (Đại học hạnh nhân hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đô thị, vùng và quốc gia) mà ông trực tiếp triển khai, kết nối đại học - chính quyền - doanh nghiệp - cộng đồng, nơi những vấn đề của đô thị và nền kinh tế trở thành đề bài cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Năm 2025, UEH được Chính phủ lựa chọn đầu tư phát triển theo hướng trình độ tiên tiến, với mục tiêu vào nhóm 100 đại học hàng đầu Châu Á vào năm 2035. Theo tổ chức xếp hạng đại học Times Higher Education (THE), trường thuộc nhóm 501-600 đại học thế giới, Top 250 châu Á, Top 15 Đông Nam Á. Phía sau thứ hạng là 3.575 bài báo ISI/Scopus, đội ngũ 11 giáo sư, 75 phó giáo sư, 347 tiến sĩ, mạng lưới 125 tổ chức giáo dục quốc tế và 4.000 doanh nghiệp, hiệp hội đối tác.

Từ 516 sinh viên khóa đầu năm 1976 đến quy mô hơn 30.000 người học mỗi năm hôm nay, hành trình "kiến quốc bằng tri thức" của UEH đã đi qua nhiều mô hình, nhiều tên gọi. Điều không đổi là yêu cầu mà thời cuộc đặt ra cho trường, đó là đào tạo những con người đủ năng lực để giải những bài toán phát triển của thành phố và đất nước.

Bình luận (0)

Lên đầu trang