Lần đầu tiên, trong cùng một không gian phát triển có sự hội tụ tương đối đầy đủ của trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ lớn; nền công nghiệp quy mô cao; hệ thống cảng biển quốc tế; logistics; kinh tế biển; khoa học - công nghệ; đổi mới sáng tạo; thị trường lớn; nguồn nhân lực đa dạng và một hệ thống đô thị có khả năng tổ chức lại trên quy mô vùng. Nếu nhìn toàn bộ những gì đang diễn ra từ sau hợp nhất đến nay, có thể nhận thấy TPHCM không đơn thuần đang vận hành một đơn vị hành chính mới, mà đang bước vào một quá trình tái cấu trúc toàn diện về không gian, kinh tế, hạ tầng, thể chế, quản trị, an ninh và chất lượng sống.
Những kết quả bước đầu cho thấy quá trình chuyển đổi này đã vượt qua được một thử thách rất lớn. Bộ máy không bị đứt gãy, hoạt động kinh tế không bị đình trệ, dòng vốn tiếp tục được duy trì và mở rộng, sản xuất công nghiệp tăng trưởng, đầu tư công được thúc đẩy và các chương trình chiến lược tiếp tục được triển khai. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của TPHCM tăng 8,55%, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt khoảng 309.769 tỷ đồng, tăng 9,9%, FDI đạt trên 6,8 tỷ USD, tăng 114,2%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,1%. Thanâ h phô ëtiêpë tucå đătå mucå tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Những con sô ënaỳ chưa phải đích đến, nhưng chúng có ý nghĩa rất quan trọng bởi chúng chứng minh rằng một cơ thể kinh tế mới, có quy mô lớn hơn và cấu trúc phức tạp hơn, đã bắt đầu vận hành mà không làm mất đi động lực tăng trưởng.
Giá trị lớn nhất của việc hợp nhất cũng không nằm ở phép cộng cơ học giữa TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, mà nằm ở khả năng kết nối những lợi thế trước đây tồn tại tương đối độc lập thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh. TPHCM có tài chính, thương mại, dịch vụ, thị trường, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Bình Dương bổ sung năng lực sản xuất công nghiệp, khu công nghiệp, đô thị công nghiệp và chuỗi cung ứng. Bà Rịa - Vũng Tàu bổ sung cảng nước sâu, logistics, kinh tế biển, năng lượng, du lịch biển và không gian biển đảo. Khi những cấu phần này được đặt trong cùng một hệ thống, vốn có thể được huy động ở trung tâm tài chính, công nghệ được nghiên cứu và phát triển, sản phẩm được sản xuất trong các vùng công nghiệp, hàng hóa được đưa vào hệ thống logistics và cảng biển để đi thẳng ra thị trường quốc tế. Đây chính là sự thay đổi về chất: TPHCM có cơ hội chuyển từ một đô thị lớn thành một hệ sinh thái kinh tế tích hợp tài chính - công nghệ - công nghiệp - logistics - cảng biển - thương mại - dịch vụ.
Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM dự kiến đươ xây dựng trên diện tích 9,2 ha tại khu đô thị mới Thủ Thiêm
Không gian mới cũng đang làm thay đổi căn bản tư duy quy hoạch. TPHCM không còn phu âhợp với mô hình “trung tâm và vùng ven” theo nghĩa cũ. Với quy mô dân số và không gian hiện nay, Thành phố cần được tổ chức như một mạng lưới nhiều cực phát triển. Khu vực trung tâm hiện hữu tiếp tục giữ vai trò tài chính, thương mại, văn hóa, dịch vụ cao cấp, giáo dục, y tế và kinh tế sáng tạo. Các cực phía Đông Bắc có điều kiện phát triển mạnh về công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu, sản xuất, logistics và dịch vụ công nghiệp. Không gian phía Nam và vùng cảng có thể trở thành cửa ngõ kinh tế biển, logistics quốc tế, thương mại tự do và công nghiệp năng lượng. Cần Giờ có thể hình thành một cực phát triển biển - sinh thái - logistics đặc biệt; Côn Đảo có thể phát triển theo hướng sinh thái, lịch sử, văn hóa và du lịch biển đảo. Khi các cực này được kết nối bằng hạ tầng hiện đại, Thành phố không còn phải dồn mọi hoạt động vào một lõi trung tâm. Người dân có thể làm việc, học tập, mua sắm, chăm sóc sức khỏe và vui chơi ngay trong các trung tâm đô thị mới; doanh nghiệp có thể phân bổ hoạt động theo chuỗi giá trị thay vì phải tập trung tất cả vào khu vực lõi. Đây chính là cách giải quyết căn bệnh quá tải trung tâm của các đô thị lớn.
Một thay đổi có tính nền tảng khác là sự chuyển đổi của mô hình quanã trị thông qua chính quyênì địa phương hai cấp. Ý nghĩa của cải cách này không chỉ nằm ở việc giảm đầu mối hay sắp xếp lại tổ chức. Điều quan trọng hơn là tạo điều kiện để quyền quyết định và trách nhiệm giải quyết vấn đề được đưa gần hơn tới người dân và doanh nghiệp. Một thành phố hơn 14 triệu dân không thể vận hành hiệu quả nếu mọi vấn đề đều phải chờ quyết định từ cấp trên. Chính quyền hiện đại phải vận hành như một hệ thống phân quyền, trong đó Thành phố giữ vai trò kiến tạo chiến lược, phân bổ nguồn lực và xây dựng thể chế, còn cấp cơ sở trực tiếp xử lý những vấn đề của cộng đồng. Nếu được tiếp tục hoàn thiện, chính quyền hai cấp có thể trở thành một trong những nền tảng quan trọng nhất của quản trị TPHCM trong thập niên tới: chính quyền không chỉ quản lý địa bàn mà phải hiểu địa bàn, không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà phải giải quyết vấn đề, không chỉ kiểm soát mà phải kiến tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp phát triển.
Đáng chú ý, quá trình tái cấu trúc TPHCM không chỉ diễn ra ở bộ máy mà còn diễn ra ở cấp độ thể chế. Nghị quyết 98/2023/QH15 đã mở ra cơ chế đặc thù cho Thành phố; Nghị quyết 260/2025/QH15 tiếp tục sửa đổi, bổ sung và mở rộng dư địa về đầu tư, tài chính, đất đai, tổ chức bộ máy và phát triển hạ tầng. Xa hơn, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho thấy tư duy đã chuyển từ việc xin cơ chế để giải quyết từng dự án sang tìm kiếm một nền tảng pháp lý đủ lớn để tổ chức lại cả mô hình phát triển đô thị. Những nội dung như phát triển TOD, không gian ngầm, không gian trên cao, khu thương mại tự do, logistics tích hợp, Trung tâm Tài chính quốc tế, kinh tế đêm, PPP trong giáo dục, y tế, văn hóa và các cơ chế linh hoạt về đầu tư nếu được thể chế hóa đầy đủ sẽ tạo ra một “hệ điều hành” mới cho Thành phố. Đây có thể là thành tựu quan trọng nhưng ít được nhìn thấy nhất, bởi một thành phố muốn phát triển nhanh không chỉ cần tiền và đất mà cần một hệ thống pháp luật đủ linh hoạt để giải phóng nguồn lực.
Trong quá trình đó, TOD đang trở thành một công cụ đặc biệt quan trọng để tái cấu trúc không gian đô thị. TOD không nên được hiểu đơn giản là xây metro rồi xây nhà cao tầng xung quanh nhà ga. Bản chất của TOD là sử dụng giao thông công cộng làm trục để tổ chức lại cách con người sống, làm việc và di chuyển. Khi khu vực quanh nhà ga được quy hoạch đồng bộ với nhà ở, việc làm, thương mại, dịch vụ, trường học, y tế và không gian công cộng, Thành phố có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề: giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc, tăng hiệu qủa sử dụng đất, rút ngắn khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc, tạo nguồn lực từ đất để tái đầu tư hạ tầng và hình thành các trung tâm đô thị mới. Nghị quyết 21/2026/NQ-HĐND của TPHCM về lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch khu vực TOD đối với đường sắt quốc gia và đường sắt địa phương cho thấy Thành phố đang từng bước chuyển từ tư duy “xây giao thông rồi mới phát triển đô thị” sang tư duy “tái cấu trúc đô thị dựa trên giao thông”. Đây là một bước tiến rất quan trọng, bởi nếu làm đúng, TOD không chỉ là một phương thức giao thông mà sẽ trở thành công cụ tổ chức lại nền kinh tế đô thị.
Cùng với TOD, hệ thống hạ tầng chiến lược đang được nhìn nhận theo một logic mới. Các tuyến vành đai, đường sắt đô thị, đường sắt liên vùng, các tuyến kết nối sân bay, cảng biển, logistics, giao thông thủy, cầu và các tuyến kết nối Cần Giờ với hệ thống kinh tế biển không nên được xem là những dự án riêng lẻ. Chúng phải được nhìn như một mạng lưới kinh tế thống nhất. Khi đường sắt, đường bộ, đường thủy, cảng biển, sân bay và logistics được kết nối, khoảng cách giữa các cực phát triển sẽ giảm xuống; khi khoảng cách giảm, địa giới hành chính cũng ngày càng ít có ý nghĩa đối với đời sống kinh tế của người dân. Thành công của hợp nhất cuối cùng không phải là việc người dân biết mình đang ở địa giới nào, mà là việc họ có thể di chuyển, làm việc, giao thương và tiếp cận dịch vụ trong toàn bộ không gian mới một cách thuận tiện.
Một động lực đặc biệt quan tronåg khacá đang xuâtë hiênå la âTrung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM. Đây không chỉ là câu chuyện xây dựng một khu vực văn phòng, ngân hàng hay những tòa nhà biểu tượng. Ý nghĩa chiến lược của Trung tâm Tài chính quốc tế nằm ở khả năng đưa TPHCM từ vị thế một địa phương thu hút vốn trở thành nơi có khả năng tổ chức, huy động, phân bổ và chuyển hóa các dòng vốn trong nước và quốc tế. Khi kết nối với các quỹ đầu tư, ngân hàng đầu tư, quản lý tài sản, fintech và các định chế tài chính quốc tế, Trung tâm Tài chính quốc tế có thể trở thành một động lực cung cấp vốn dài hạn cho hạ tầng, công nghiệp, công nghệ, năng lượng, bất động sản, logistics và các ngành kinh tế mới. Một tuyến đường sắt cần vốn dài hạn; một khu công nghiệp công nghệ cao cần vốn; một doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cần vốn; một dự án năng lượng xanh cần vốn; một khu đô thị TOD cần vốn. Nếu TPHCM có thể tổ chức được dòng vốn cho những nhu cầu đó, trung tâm tài chính sẽ thực sự trở thành một động cơ tăng trưởng chứ không chỉ là một biểu tượng mới của đường chân trời Thành phố.
Khi Trung tâm Tài chính quốc tế được đặt cạnh hệ thống cảng biển, logistics và định hướng phát triển khu thương mại tự do, TPHCM có thêm một cấu trúc đặc biệt: một bên tổ chức dòng vốn, một bên tổ chức dòng hàng hóa. Khu thương mại tự do, cảng nước sâu, logistics, khu công nghiệp và thị trường quốc tế có thể kết nối thành một chuỗi sản xuất - thương mại - tài chính có sức cạnh tranh cao hơn. Đây là lợi thế mà trước đây từng bị chia cắt bởi địa giới hành chính. Sự hợp nhất giúp Thành phố có cơ hội tổ chức toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất, huy động vốn, lưu thông hàng hóa đến xuất khẩu trên một không gian phát triển thống nhất.
Nhà ở xã hội cũng cần được nhìn nhận trong một tư duy mới. Đối với một đô thị hơn 14 triệu dân và một nền kinh tế cần hàng triệu lao động, nhà ở không còn chỉ là chính sách an sinh mà phải được xem là một dạng hạ tầng kinh tế. Một công nhân không có nơi ở phù hợp sẽ phải sống xa nơi làm việc; một kỹ sư trẻ không thể tiếp cận nhà ở sẽ khó gắn bó lâu dài với Thành phố; một gia đình trẻ phải dành phần lớn thu nhập cho nhà ở sẽ giảm khả năng tiêu dùng, giáo dục và tích lũy. Vì vậy, phát triển nhà ở xã hội chính là đầu tư vào khả năng giữ chân nguồn nhân lực và sức cạnh tranh dài hạn của Thành phố. TPHCM đang đặt mục tiêu phát triển khoảng 181.257 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030, trong đó có khoảng 50.000 căn cho thuê. Kinh nghiệm phát triển nhà ở công nhân, nhà ở xã hội gắn với khu công nghiệp từ Bình Dương trước đây cũng tạo ra một nguồn kinh nghiệm quý để Thành phố nâng lên thành một chương trình quy mô lớn hơn. Quan trọng nhất là nhà ở xã hội trong tương lai phải được đặt gần việc làm, giao thông công cộng, trường học, y tế và dịch vụ. Khi kết hợp nhà ở xã hội với TOD, Thành phố có thể đồng thời giải quyết nhà ở, giao thông và phân bố dân cư, thay vì tiếp tục đẩy người có thu nhập thấp ra xa trung tâm việc làm.
(CATP) Công an TPHCM là đơn vị có sự sắp xếp rất lớn để thực hiện chính quyền 2 cấp, với quân số hơn 30.000 lãnh đạo chỉ huy, cán bộ, chiến sĩ. Quá trình sắp xếp bộ máy, Công an TPHCM được Bộ Công an đánh giá là đơn vị Công an địa phương sắp xếp lớn nhất nhưng khoa học và ổn định nhất.