(CATP) Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TPHCM, dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" vừa giúp cơ quan Nhà nước quản lý tốt hơn, vừa giúp người dân giảm thời gian đi lại, giảm chi phí hồ sơ, hạn chế tình trạng phải bổ sung giấy tờ nhiều lần; với những giao dịch có giá trị lớn như mua bán nhà đất, dữ liệu được xác thực còn là "hàng rào" quan trọng để giảm rủi ro. Nhìn từ góc độ doanh nghiệp, giám đốc một công ty bất động sản cho rằng dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian kiểm tra pháp lý trước mỗi giao dịch, đồng thời có thêm cơ sở để đánh giá rủi ro.
Giao dịch thuận tiện, an toàn hơn
Cầm trên tay bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất có ý định mua, ông Lê Văn Thanh (ngụ phường Chánh Hưng, TPHCM) kiểm tra khá kỹ các thông tin quan trọng như người đứng tên, diện tích, mục đích sử dụng, tình trạng thế chấp, biến động liên quan đến thửa đất, quy hoạch. Việc kiểm tra này mất khá nhiều thời gian do chủ yếu dựa vào giấy tờ bản giấy và phải đối chiếu thủ công. Ông Thanh cho biết, nếu dữ liệu đất đai được số hóa đầy đủ sẽ đỡ bất tiện hơn nhiều, khi làm thủ tục, thông tin về tài sản có thể được xác nhận ngay trên hệ thống, thay vì người dân phải đi tìm, sao chụp và mang theo từng loại giấy tờ. Mong muốn này cũng chính là đích đến mà cả một chiến dịch quy mô lớn, kéo dài từ cuối năm 2025 đến 30/11/2026 tại TPHCM, đang hướng tới: biến dữ liệu đất đai từ một tập hợp giấy tờ rời rạc thành một "rào chắn" thực sự trước rủi ro giả mạo trong giao dịch bất động sản.
Khi các thông tin về chủ sở hữu, diện tích, tình trạng thửa đất được đối chiếu chuẩn xác, người dân cũng có thêm cơ sở tin tưởng để đưa ra quyết định giao dịch. Về lâu dài, các hiện tượng cung cấp thông tin giả mạo, lừa đảo trong chuyển nhượng quyền sử dụng bất động sản sẽ dần bị triệt tiêu khi dữ liệu đất đai được số hóa đầy đủ, đồng thời thủ tục hành chính về đất đai sẽ đơn giản hơn nhờ thực hiện trực tuyến toàn trình, cho phép người sử dụng đất ở bất kỳ đâu cũng có thể yêu cầu thực hiện thủ tục theo nhu cầu. Khi dữ liệu đất đai được số hóa và giấy chứng nhận điện tử dần thay thế cho giấy chứng nhận bản giấy, cùng với các thể chế pháp luật liên quan được ban hành đầy đủ, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất sẽ được tiến hành nhanh chóng và minh bạch hơn so với trước.
Người dân có thể tự nộp "sổ đỏ” trên ứng dụng VNeID để làm sạch dữ liệu về đất đai
Việc số hóa dữ liệu đất đai tại TPHCM không chỉ dừng lại ở một ứng dụng duy nhất. Dữ liệu sau khi được làm sạch sẽ được tích hợp vào các nền tảng công nghệ như ứng dụng VNeID và miniApp Thông tin đất đai, giúp người dân dễ dàng tra cứu, sử dụng. Đồng thời, từng bước các hoạt động phục vụ người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực đất đai sẽ được thực hiện trên môi trường điện tử. Việc có nhiều kênh tra cứu song song giúp người mua, người bán bất động sản trong tương lai sẽ có nhiều điểm đối chiếu độc lập hơn để kiểm chứng một thông tin trước khi quyết định, thay vì chỉ dựa vào bộ hồ sơ giấy do một bên cung cấp.
Lợi ích của dữ liệu sạch không dừng lại ở các giao dịch giữa người dân với nhau. Đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ đầu tư công, việc có một cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ giúp cơ quan chức năng xác định được chính xác những thửa đất nào đã được cấp giấy chứng nhận, diện tích của từng loại đất, đồng thời có thể khai thác trực tiếp bản quét giấy chứng nhận đã ký số trong cơ sở dữ liệu để đối chiếu với phương án bồi thường, thay vì phải xác minh thủ công từng trường hợp. Nhờ đó, việc bồi thường được thực hiện đúng đối tượng, giảm thời gian phải xác minh, rút ngắn thời gian thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và nâng cao năng lực quản trị đô thị của Thành phố. Đây là một khía cạnh ít được chú ý hơn so với các giao dịch mua bán nhà đất thông thường, nhưng lại có ý nghĩa rất quan trọng giúp đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng, công trình công cộng đang triển khai ở TPHCM.
Để hiện thực hóa những lợi ích này trên diện rộng, Thành phố còn một chặng đường không ngắn phía trước. Theo Sở NN&MT TPHCM, tính đến giữa tháng 8/2026, Thành phố còn hơn 400.000 thửa đất cần tiếp tục số hóa. Đơn vị này đang tập trung nguồn lực với mục tiêu đạt ít nhất 95% tổng số hồ sơ vào cuối năm 2026. Con số này cho thấy "rào chắn" chống gian dối trong giao dịch bất động sản mà dữ liệu sạch mang lại chưa thể bao phủ toàn bộ thị trường ngay lập tức, mà sẽ mở rộng dần theo từng đợt số hóa, đồng nghĩa với việc người dân và doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục thận trọng đối chiếu thông tin bằng nhiều kênh trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay.
Người dân và cơ quan quản lý đều hưởng lợi
Mục tiêu mà TPHCM đặt ra cho toàn bộ hệ sinh thái số hóa này khá rõ ràng về mặt thời hạn. Theo kế hoạch ban hành tháng 4/2026, Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2026, 100% thủ tục hành chính về đất đai đủ điều kiện ở cấp thành phố và cấp xã sẽ được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Một khi mục tiêu này đạt được, phần lớn các bước đối chiếu pháp lý mà người dân từng phải tự thực hiện thủ công khi cầm bản sao giấy chứng nhận đi kiểm tra thông tin sẽ có thể được rút ngắn đáng kể nhờ hệ thống dữ liệu đã được xác thực sẵn.
Một yếu tố khác góp phần củng cố "rào chắn" này là việc cơ sở dữ liệu đất đai tại TPHCM đã được kết nối với ngành Thuế và một số ngành khác theo hình thức điện tử, giúp người dân, doanh nghiệp khi thực hiện một số thủ tục về đất đai từng bước không phải đến trực tiếp Trung tâm phục vụ hành chính công, mà có thể thực hiện qua hệ thống dịch vụ công, thanh toán trực tuyến và nhận kết quả theo yêu cầu. Việc kết nối liên ngành như vậy có ý nghĩa quan trọng, bởi một giao dịch bất động sản trên thực tế thường không chỉ liên quan đến ngành Tài nguyên môi trường mà còn kéo theo nghĩa vụ tài chính với ngành Thuế. Khi hai hệ thống dữ liệu này được liên thông, khả năng phát hiện những bất thường, chẳng hạn một thửa đất được kê khai với thông tin không nhất quán giữa các cơ quan, cũng sẽ cao hơn so với khi dữ liệu còn nằm rời rạc ở từng ngành.
Định hướng xây dựng một hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất, minh bạch đã được đặt thành quan điểm chỉ đạo ở cấp cao nhất. Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng xác định phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiện đại về đất đai, bảo đảm quản lý thống nhất, công khai, minh bạch, hiệu quả và vận hành thông suốt trên nền tảng số, dữ liệu số, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực này.
Tuy vậy, "rào chắn" mà dữ liệu sạch tạo ra chỉ thực sự vững chắc khi được xây dựng trọn vẹn. Trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, khi vẫn còn hơn 400.000 thửa đất tại TPHCM chưa được số hóa, người dân và doanh nghiệp không nên xem việc tra cứu trên VNeID hay các nền tảng điện tử là bước kiểm chứng duy nhất, mà vẫn cần đối chiếu song song với hồ sơ gốc tại cơ quan có thẩm quyền đối với những giao dịch giá trị lớn. Từ góc nhìn đó, những gì đang diễn ra hằng ngày tại các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM, từ việc số hóa trung bình 4.000 hồ sơ mỗi ngày cho đến từng lượt xác thực giấy chứng nhận trên VNeID đều là những viên gạch nhỏ góp phần xây dựng nền tảng quản trị đất đai hiện đại mà Trung ương đã đặt ra, đồng thời cũng chính là câu trả lời thiết thực nhất cho mong muốn giản tiện, minh bạch mà nhiều người dân đang chờ đợi.
(CATP) Tại lễ phát động đợt cao điểm 90 ngày đêm ngày 03/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TPHCM đã chính thức đề nghị Công an TPHCM phối hợp rà soát, đối chiếu, xác minh thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cơ quan Công an đã chuyển kết quả kịp thời để cập nhật, hoàn thiện dữ liệu, cũng như phối hợp bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin trong suốt quá trình triển khai. Đây không phải lần đầu Công an TPHCM được giao nhiệm vụ mang tính chuyên môn sâu như vậy trong lĩnh vực vốn thuộc thẩm quyền quản lý Nhà nước của ngành tài nguyên môi trường.