1. Báo chí cách mạng phải dẫn dắt dư luận xã hội và định hướng thông tin
Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với Bác, báo chí là công cụ để đấu tranh trong những chặng đường làm Cách mạng. Người là nhà báo cống hiến cho Cách mạng Việt Nam nhiều nhất, là người thầy của nhiều thế hệ nhà báo Việt Nam. Cho đến hôm nay, chúng ta vẫn có thể học được nhiều điều từ văn phong độc đáo mà gần gũi, dễ hiểu, tỏa ra từ những bài nói, bài viết của Người.
Trước hết Hồ Chí Minh là nhà báo chuyên nghiệp. Người đã sáng lập ra nhiều tờ báo Cách mạng, trong đó nổi bật là tờ Le Paria (Người Cùng Khổ) - cơ quan ngôn luận của Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa. Đây là tờ báo mà Nguyễn Ái Quốc vừa là người sáng lập, vừa là chủ bút, là cây viết chính và kiêm luôn cả nhiệm vụ phát hành.
Các em học sinh vùng cao nhận quà của Báo Công an TPHCM
Tư tưởng báo chí của Bác rất hiện đại và chuyên nghiệp khi đặt ra yêu cầu tính chân thực. Những bài báo của Người đem lại cho người đọc, người nghe lượng thông tin cao và chính xác. Tính chân thực đã làm nên sức thuyết phục cao của những bài viết đối với bạn đọc. Chân thực là yêu cầu đầu tiên Bác Hồ đặt ra không chỉ với các nhà báo mà với tất cả cán bộ, đảng viên khi nói, khi viết. Bác thường nhắc nhở cán bộ: “Viết phải đúng sự thật, không được bịa ra”; “không nên nói ẩu”; “chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ, chớ nói, chớ viết”.
Tư tưởng Hồ Chí Minh với báo chí cho đến ngày nay, của thời đại 4.0 vẫn rất hiện đại và chuyên nghiệp. Ở thời đại mà công nghệ, đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển từng giờ, báo chí cũng đang bước vào thời kỳ thay đổi rất mạnh mẽ. Công nghệ đang tái định hình toàn diện quy trình làm báo, chuyển từ phương thức truyền thống sang mô hình tòa soạn hội tụ đa phương tiện. Nó biến dữ liệu và AI thành “chất liệu sáng tạo” mới, tối ưu hóa quy trình, giúp nhà báo làm việc hiệu quả hơn nhưng cũng đòi hỏi các nhà báo phải thích ứng, nếu không muốn bị đào thải. Trong bối cảnh đó, trước những thông tin áp đảo trên mạng xã hội, nhà báo, cách làm báo cũng thay đổi. Thực tiễn hiện nay cho thấy, không gian mạng đang trở thành một trận địa tư tưởng chính.
“Ngành tuyên giáo và dân vận đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển mình chiến lược. Từ truyền thống tới hiện đại, từ môi trường thực tế ra không gian mạng, từ độc quyền sang cạnh tranh thông tin… Nội dung này cần nghiên cứu để tiếp cận tổng thể, chiến lược hơn với mặt trận tư tưởng để không tụt hậu, đáp ứng được nhiệm vụ” - đó là phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm khi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 11/6/2025.
Phát biểu của TBT Tô Lâm buộc các nhà báo phải suy nghĩ. Khái niệm “từ độc quyền sang cạnh tranh thông tin”, gián tiếp xác nhận báo chí phải cạnh tranh với mạng xã hội - một loại hình báo chí công dân đang chiếm lĩnh mạng xã hội, đừng để tụt hậu - ý của Tổng Bí thư Tô Lâm rõ ràng như vậy.
Đó cũng là lý do để chúng ta đang sắp xếp lại hệ thống báo chí, quy hoạch những cơ quan truyền thông đa phương tiện chủ lực nhằm dẫn dắt và định hướng thông tin. Báo chí phải khẳng định rõ bản lĩnh Cách mạng, vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, là trụ cột tư tưởng, lực lượng xung kích kiến tạo niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội; góp phần quan trọng trong việc nhân lên những giá trị nhân văn, tiến bộ, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, truyền cảm hứng học tập, lao động, cống hiến cho xã hội.
Do vậy báo chí phải không ngừng tự đổi mới để phát triển tương xứng với tầm vóc thời đại, để Báo chí Cách mạng phải là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, là diễn đàn tin cậy của Nhân dân, nhịp cầu nối liền ý Đảng - lòng dân. Phải thực sự trở thành ngọn cờ dẫn dắt, truyền cảm hứng sáng tạo, cổ vũ tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến cho toàn xã hội.
2. Báo Công an TPHCM là hiện tượng báo chí, tiếng nói có trách nhiệm
Trong hệ thống báo chí TPHCM, của ngành Công an Nhân dân, Báo Công an TPHCM thực sự là một hiện tượng báo chí đáng ngạc nhiên và thú vị.
Khởi đầu bằng “Bản tin thi đua” phát hành số đầu tiên vào ngày 15/6/1976, theo thời gian trưởng thành cùng lực lượng Công an TPHCM, phát triển thành Báo Công an TPHCM. Đây là cơ quan ngôn luận của lực lượng Công an TPHCM, một tờ báo có uy tín và có lượng bạn đọc rất lớn trong một thời kỳ dài, rất hấp dẫn với bạn đọc, có thời kỳ lượng phát hành gần cả triệu bản/kỳ, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong lòng độc giả cả nước. Đó là một hiện tượng báo chí thực sự độc đáo, góp phần làm phong phú, sinh động cho nền Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Để Báo Công an TPHCM lớn mạnh như ngày hôm nay là nhờ Báo đã bám sát tôn chỉ, mục đích, luôn luôn là tiếng nói có trách nhiệm của lực lượng Công an TPHCM, tiếng nói của bạn đọc.
Báo Công an TPHCM đã góp phần của mình trong công tác tuyên truyền đường lối - chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên lĩnh vực an ninh, trật tự, tư tưởng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh. Báo đã phản ánh kịp thời, chân thật phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, phát hiện và cổ vũ các nhân tố mới, các điển hình, gương dũng cảm, người tốt việc tốt, với nhiều bài viết thể hiện tính chiến đấu cao, vạch trần các âm mưu, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch chống phá đất nước ta, vạch trần các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao…, góp phần nâng cao ý thức cảnh giác Cách mạng, động viên quần chúng Nhân dân tích cực tham gia phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh xã hội.
Tôi đặc biệt ấn tượng với các hoạt động từ thiện xã hội của Báo trong 50 năm qua. Suốt chặng đường đó, Báo Công an TPHCM đã tổ chức tuyên truyền, vận động giúp đỡ đồng bào bị thiên tai, nghèo khó, xây dựng trường học, nhà tình nghĩa, nhà tình thương, xóa cầu khỉ nông thôn…, với tổng số tiền lên đến hàng trăm tỷ đồng. “Ai khó khăn, nghèo khổ, hãy đến với Báo Công an” - đó là tâm huyết, là trách nhiệm của tờ báo. 50 năm qua, Báo Công an TPHCM là tờ báo nhận được tin tưởng, ủng hộ lớn từ bạn đọc. Đó là giá trị quý báu tạo nên thương hiệu của Báo.
Đặc biệt trong đại dịch Covid-19, hình ảnh người chiến sĩ Công an Nhân dân, các phóng viên, biên tập viên của Báo, bất chấp sự nguy hiểm của đại dịch, sẵn sàng mang gạo, thực phẩm lên đường cứu trợ khẩn cấp cho người dân, gây xúc động lòng người, làm cho bạn đọc ngày càng gắn bó với tờ báo. Đây là hoạt động sau mặt báo nhưng đã tạo nên truyền thống của một tờ báo uy tín, càng làm cho uy tín của tờ báo trở nên sáng rực trong lòng bạn đọc.
Kỷ niệm 50 năm thành lập Báo, với truyền thống quyết tâm của những người làm Báo Công an, hy vọng, rất hy vọng Báo Công an TPHCM sẽ trở thành cơ quan báo chí đa phương tiện hiện đại, để hoàn thành trách nhiệm truyền thông của Ngành, trở thành ngọn cờ dẫn dắt, truyền cảm hứng sáng tạo, cổ vũ tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến cho toàn xã hội trong thời phát triển mới của đất nước.