Ngày 10/6, UBND TPHCM tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới nhằm chuẩn bị tốt nhất cho đợt làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu (EC). Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh chủ trì hội nghị.
Tập trung xử lý những "điểm mù" trong quản lý tàu cá
Quang cảnh hội nghị
Theo báo cáo, tính đến ngày 05/6/2026, TPHCM có 4.445 tàu cá, gồm 2.197 tàu vùng khơi, 626 tàu vùng lộng và 1.622 tàu vùng ven bờ. Toàn bộ tàu cá đã đăng ký được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Số tàu được cấp giấy phép khai thác đạt 4.283 tàu (96,36%). Thành phố quản lý chặt chẽ 390 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động thông qua lắp đặt GPS, theo dõi vị trí neo đậu và phối hợp với các địa phương liên quan để giám sát.
Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản được triển khai đúng quy định. Thành phố đã cấp 42 giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác (SC) với sản lượng 912 tấn và 155 giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (CC) với sản lượng 1.927 tấn. Qua kiểm tra chưa phát hiện sai phạm trong việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản.
Tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài tiếp tục được kiểm soát hiệu quả. Trong 6 tháng đầu năm 2026, không có tàu cá của Thành phố vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ.Các lực lượng chức năng đã kiểm tra 15.869 lượt tàu cá, gồm 7.594 lượt cập cảng và 8.275 lượt rời cảng. Có 6.426 lượt tàu cập cảng bốc dỡ thủy sản khai thác với tổng sản lượng 47.189 tấn.
Đặc biệt, tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình đã giảm mạnh; số lượng tàu cá mất kết nối giảm khoảng 70% so với cùng kỳ năm trước. Các trường hợp vi phạm được tập trung xác minh, xử lý theo quy định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và ý thức chấp hành của chủ tàu, thuyền trưởng.
Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn một số khó khăn như tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động biến động thường xuyên; việc đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống quản lý còn chậm; xử lý tàu mất kết nối VMS liên tỉnh còn vướng mắc; hệ thống eCDT chưa hoàn thiện; tình trạng khai thác sai tuyến, sai vùng vẫn còn xảy ra.
Trong 6 tháng cuối năm 2026, Thành phố tiếp tục tập trung xử lý nghiêm các hành vi vi phạm IUU, hoàn thiện công tác quản lý tàu cá, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản và thực hiện các giải pháp nhằm khắc phục các khuyến nghị của EC.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh phát biểu
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận, đánh giá khách quan, toàn diện tình hình thực hiện công tác chống khai thác IUU trên địa bàn Thành phố; phân tích sâu những khó khăn, vướng mắc, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi và hiệu quả hơn trong thời gian tới. Trong đó tập trung vào một số nội dung trọng tâm như: tiếp tục quản lý chặt chẽ đội tàu cá; kiểm soát hiệu quả hoạt động tàu cá trên biển thông qua hệ thống giám sát hành trình; hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá; nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và xử lý vi phạm; đẩy nhanh việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử; thực hiện hiệu quả các chính sách chuyển đổi nghề, hỗ trợ sinh kế cho ngư dân; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để làm việc với Đoàn Thanh tra EC trong thời gian tới.
Các địa phương ven biển tập trung xử lý những "điểm mù" trong quản lý tàu cá. Ông Võ Văn Thành Sang, Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu, cho biết địa phương hiện quản lý 635 tàu cá, trong đó có 532 tàu khai thác xa bờ. Đối với 56 tàu cá thuộc diện chưa đủ điều kiện (tính đến tháng 6-2026), phường đã tổ chức kiểm tra, chụp hình hiện trạng và gắn thiết bị định vị GPS cho 50 tàu đậu bờ lâu dài để theo dõi biến động. Danh sách các tàu này đã được bàn giao cho Đồn Biên phòng Bến Đá để giám sát chặt chẽ, kiên quyết không cho phép xuất bến khi chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý. Phường Vũng Tàu đã xác minh, xử lý toàn bộ 207 trường hợp tàu cá mất kết nối giám sát hành trình (VMS) trên biển. Từ tháng 4-2021 đến nay, địa phương không ghi nhận trường hợp tàu cá nào bị nước ngoài bắt giữ do vi phạm vùng biển nước ngoài.
Giữ vững kết quả không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài
Các đơn vị ký kết quy chế phối hợp
Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Minh Thạnh đánh giá cao những nỗ lực của các đơn vị, cá nhân trong triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU thời gian qua. “Giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC. Để đạt mục tiêu này, các sở, ngành, địa phương và lực lượng chức năng cần tập trung thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm”, ông Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.
Theo ông Bùi Minh Thạnh, cần làm rõ những khoảng trống trong quản lý, giám sát, kiểm tra và xử lý. Cụ thể, làm rõ thực trạng cho thuê tàu khai thác thủy sản. Hiện việc ký cam kết chấp hành quy định chủ yếu được thực hiện với chủ tàu, nhưng người trực tiếp điều khiển phương tiện và tham gia khai thác trên biển có thể là người thuê tàu. Hay một thực tế khác là nhiều tàu cá đã được mua bán nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên... Do đó, ngành tư pháp nghiên cứu, tham mưu cho thành phố các cơ chế, giải pháp pháp lý xử lý dứt điểm.
Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, ông Bùi Minh Thạnh đề nghị đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác quản lý, giám sát hoạt động khai thác thủy sản; đồng thời chủ động đề xuất giải pháp. việc xử lý vi phạm trên biển vẫn còn nhiều bất cập. Có trường hợp lực lượng chức năng phát hiện tàu vi phạm khi đang hoạt động trên biển, nhưng để xử lý phải dẫn giải phương tiện về đất liền bàn giao cho cơ quan chức năng, chi phí cho quá trình này lên tới hàng trăm triệu đồng. Vì vậy, trong góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cần tính toán cơ chế, kèm những quy định chế tài để xử lý vi phạm.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh trao bằng khen cho các tập thể, cá nhân
Thành phố tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.
Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, cập nhật, đồng bộ dữ liệu tàu cá trên các hệ thống quản lý; phân loại, quản lý chặt các tàu cá có nguy cơ vi phạm cao để áp dụng biện pháp giám sát phù hợp. Đồng thời, tăng cường thực thi pháp luật, điều tra, xác minh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các trường hợp mất kết nối thiết bị giám sát hành trình.
Bộ đội Biên phòng, các cảng cá và lực lượng kiểm soát nghề cá tiếp tục kiểm tra chặt chẽ tàu cá xuất nhập bến, không cho tàu không đủ điều kiện hoạt động; giám sát tàu cá trên biển 24/24 giờ qua hệ thống VMS để kịp thời cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ vi phạm. Các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát tại cửa sông, ven biển và vùng giáp ranh; quản lý chặt các tàu cá, chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân có nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài; bảo đảm công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản đúng quy định.
Bên cạnh đó, tiếp tục phát huy hiệu quả phối hợp liên ngành, tăng cường chia sẻ thông tin giữa các lực lượng chức năng; đồng thời nghiên cứu, hoàn thiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế cho ngư dân, gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Phó Chủ tịch UBND Thành phố đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các địa phương ven biển trong công tác tuyên truyền, quản lý địa bàn và ngăn chặn vi phạm. Các cơ quan, đơn vị cần khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, quyết tâm giữ vững kết quả không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và góp phần sớm tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC.
Tại hội nghị diễn ra Lễ ký kết lại Quy chế phối hợp giữa UBND TPHCM với Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 và Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4; đồng thời ký kết mới Quy chế phối hợp giữa UBND Thành phố với Hải đoàn Biên phòng 18 trong công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Dịp này, UBND TPHCM tặng Bằng khen cho 11 tập thể, 08 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).