Bài 1: Khi quán nhậu trở thành "điểm chốt chặn" đầu tiên

Chốt kiểm tra trên đường chỉ phát hiện được người đã cầm lái sau khi sử dụng rượu bia, còn nơi có thể ngăn hành vi ấy ngay từ đầu là bàn nhậu. Vì vậy, bên cạnh tuần tra, kiểm soát, TPHCM đưa chủ nhà hàng, quán nhậu vào cuộc bằng cam kết, băng rôn và những việc làm cụ thể như giữ xe qua đêm, gọi xe cho khách... Mục tiêu Thành phố đặt ra là 100% cơ sở kinh doanh rượu bia cam kết tuân thủ luật.

Từ nghị quyết đến bản cam kết

Ngày 20/01/2026, hơn 100 chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có bán rượu bia ở phường Tam Bình, TPHCM được mời đến trụ sở Công an phường. Tại buổi tuyên truyền do Công an phường Tam Bình phối hợp Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Rạch Chiếc, Phòng CSGT - Công an TPHCM tổ chức, Trung tá Huỳnh Văn Hiếu, Phó Đội trưởng Đội CSGT Rạch Chiếc, cho biết: Từ tháng 12/2025 đến ngày 14/01/2026, trên địa bàn đơn vị phụ trách xảy ra 20 vụ tai nạn giao thông làm 11 người tử vong, trong đó vi phạm nồng độ cồn chiếm tỷ lệ lớn trong các nguyên nhân. Các chủ quán được quán triệt trách nhiệm "không phục vụ rượu, bia cho người sẽ điều khiển phương tiện", vận động khách chấp hành quy định "đã uống rượu, bia thì không lái xe"; đa số cơ sở đồng thuận và ký cam kết chấp hành.

Cán bộ Đội CSGT Bàn Cờ tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có phục vụ rượu, bia

Ngày 05/11/2025, Thành ủy TPHCM ban hành Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia trên địa bàn Thành phố. Theo nghị quyết, cơ sở kinh doanh không được bán, cung cấp rượu, bia cho người dưới 18 tuổi và phải niêm yết thông báo ở vị trí dễ nhận biết; không mở mới điểm bán rượu, bia tiêu dùng tại chỗ trong bán kính 100m tính từ cơ sở y tế, nhà trẻ, trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông; cơ sở cố tình vi phạm sẽ bị thu hồi giấy phép kinh doanh. Nghị quyết đặt mục tiêu đến hết tháng 12/2025, 100% cơ sở kinh doanh rượu, bia cam kết tuân thủ quy định; đến năm 2030, xây dựng được nếp sống "Đã uống rượu, bia - không lái xe".

Ở phía lực lượng CSGT, việc vận động chủ quán đã được đưa vào kế hoạch cao điểm từ lễ ra quân ngày 11/10/2025. Theo đó, CSGT phối hợp Công an địa phương vận động các cơ sở kinh doanh ăn uống, giải trí ký cam kết không để khách đã uống rượu bia, sử dụng chất kích thích điều khiển phương tiện; trường hợp vi phạm bị phát hiện sẽ xử lý nghiêm.

Trong cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phục vụ du lịch hè năm 2026, Đội CSGT Bàn Cờ tổng rà soát, làm việc với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có phục vụ rượu, bia trên địa bàn; các chủ cơ sở và nhân viên ký cam kết không bán rượu, bia cho khách lái xe đến sử dụng dịch vụ. Các cơ sở treo, dán băng rôn tại cổng ra vào, quầy lễ tân và khu vực giữ xe, cảnh báo tác hại của rượu, bia với người điều khiển phương tiện và thông tin mức phạt vi phạm nồng độ cồn hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra của lực lượng chức năng.

Nhiều quán nhậu chủ động nhận giữ xe qua đêm và cung cấp số điện thoại các dịch vụ xe công nghệ để khách lựa chọn cách về nhà an toàn. Tại buổi tuyên truyền ở phường Tam Bình, chị Phan Thị Phước (SN 1987, chủ một quán nhậu trên địa bàn) cho biết, nếu thấy khách say, chị sẽ chủ động giữ phương tiện, xin số điện thoại để liên hệ người thân đến đưa khách về, hoặc hỗ trợ đặt xe ôm, taxi công nghệ khi cần thiết.

Lực lượng CSGT còn tìm đến chính thực khách. Tại khu vực Đội CSGT Hàng Xanh phụ trách, cán bộ, chiến sĩ đến từng bàn ăn gặp gỡ khách, phát tờ rơi và nhắc mọi người chọn phương án về nhà an toàn sau khi uống rượu, bia; Đội CSGT Phú Lâm tổ chức gặp gỡ 99 chủ cơ sở, quản lý và nhân viên của 21 nhà hàng, quán nhậu, khuyến khích các cơ sở hỗ trợ khách gọi taxi, xe công nghệ hoặc giữ xe qua đêm.

Cảnh sát giao thông đo nồng độ cồn

Quán nhậu vẫn là "điểm nóng" của kiểm soát

Cam kết của chủ quán không thay thế chốt kiểm tra. Theo kế hoạch của Phòng CSGT Công an TPHCM, các tổ công tác tập trung kiểm tra tại khu vực có nhiều nhà hàng, quán ăn, quán nhậu, karaoke, quán bar. Tối 29/12/2025, trên đường Gia Long (phường Lái Thiêu), nơi tập trung nhiều quán nhậu nhất khu vực, Đội CSGT Bình Triệu bố trí cán bộ mặc thường phục đứng đối diện quán, khi thấy người từ trong quán đi ra có biểu hiện nghi vấn thì báo qua bộ đàm để tổ công tác cách đó khoảng 1km dừng xe kiểm tra. Trong khoảng một giờ, tổ công tác phát hiện 6 người lái xe máy có nồng độ cồn.

Tại TPHCM, cam kết của chủ quán hiện chủ yếu dựa trên vận động. Một số nước đã đi xa hơn khi đặt trách nhiệm pháp lý lên cả người bán rượu. Tại Nhật Bản, Điều 65 Luật Giao thông đường bộ cấm lái xe khi có cồn vượt mức quy định, đồng thời cấm cung cấp xe cho người có khả năng lái xe sau khi uống, cấm mời hoặc cung cấp rượu cho người có khả năng điều khiển phương tiện sau đó và cấm đề nghị được chở bởi người lái xe mà mình biết đã uống rượu. Theo Cảnh sát tỉnh Kyoto, người cung cấp rượu cho người có khả năng lái xe trong tình trạng say có thể bị phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 500.000 yên; hành khách đề nghị được chở bởi người lái xe say cũng chịu mức tương tự.