Bài 5: Vì sao người đốt kho xăng Thị Nghè là một chiến sĩ khuyết danh?

Trong bài "Về câu chuyện Lê Văn Tám", ông Phan Huy Lê đã viết: "Không có tên Lê Văn Tám trong tính danh người chiến sĩ đã hy sinh tại trận đánh kho xăng Thị Nghè”. Đúng vậy, trong mẩu tin chiến sự phát đi từ Mỹ Tho ngày 17/10/1945, Đài Việt Minh A (VMA) loan báo rằng người đốt kho xăng ấy là "Một chiến sĩ Việt Nam".

Không thể nào viết khác hơn thế. Bởi vì chiến sự ở đây đã vận dụng cách đánh "xuất quỷ nhập thần" và diễn ra trong chớp mắt, do một thiếu niên đánh giặc và đã hy sinh giữa trận tiền, nên không sao biết rõ được tên tuổi và gốc gác của người chiến sĩ cảm tử ấy để đưa tin.

Đối với chúng ta, trận đánh kho xăng Thị Nghè là một hiện tượng độc đáo, nhưng không phải là một sự kiện biệt lệ. Chúng ta đều biết, trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp của Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn, ngay giữa trung tâm thành phố, đã có những em bé bán báo, đánh giày, bán đậu phộng rang, bán cà-rem (crème)... dùng vũ khí thô sơ để giết giặc và đã hy sinh oanh liệt, mãi mãi để lại cho đời cái tên gọi thiêng liêng "Người chiến sĩ vô danh".

Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 02/1951). Tại buổi bế mạc, đồng chí Bảy Trấn (Nguyễn Văn Trấn) - nguyên Xứ ủy viên Nam Bộ, nguyên Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ, đã kể câu chuyện "Em bé tẩm dầu" đốt kho xăng Thị Nghè

Lê Văn Tám quyết định đốt cháy kho xăng Thị Nghè trong thời điểm lịch sử tồn vong của dân tộc. Lúc ấy, "mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi đường phố là một pháo đài". Hoàn toàn không ai hiểu biết về quân sự, không có một người nào có kinh nghiệm chiến đấu vũ trang, nhưng tất cả đã ra đi, tất cả chỉ có một tấm lòng yêu nước thương dân, thề không đội trời chung với giặc. Trong khí thế sôi sục, dâng cao, họ đã tự động tổ chức, tự vũ trang bằng mọi thứ có thể có để chiến đấu.

Sẽ là điều không tưởng và hoàn toàn phi thực tế, khi đòi hỏi phải cung cấp chính xác và đầy đủ tư liệu về việc Lê Văn Tám tự thiêu để đốt cháy kho xăng Thị Nghè. Không ai có thể và không bao giờ có thể làm được việc đó, bởi vì trận đánh đã diễn ra do một đội viên cảm tử tổ chức thực hiện và giữa lúc Nhân dân thành phố Sài Gòn đi sơ tán triệt để, thực hiện việc "bất hợp tác" với giặc theo lời kêu gọi của Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ.

Tôi vô cùng xúc động khi đọc danh sách 12 chiến sĩ cảm tử thiếu niên của Tiểu đoàn quyết tử 950 Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định do đồng chí Vũ Hải Sơn - nguyên Tham mưu trưởng của Tiểu đoàn này cung cấp. 12 chiến sĩ cảm tử thiếu niên ấy lúc hy sinh chỉ ở vào độ tuổi từ 13 đến 17; 5 người do giặc bí mật thủ tiêu, 7 người do địch phục kích giết chết. Cho đến nay thời gian đã trôi qua 80 năm mà quân đội ta vẫn chưa biết được tên tuổi, gốc gác gia đình và vẫn chưa tìm ra hài cốt họ.

Chỉ biết đó là các em chiến sĩ quyết tử của thành phố Sài Gòn, với những cái tên nghìn thu còn vang vọng mãi với giang sơn gấm vóc: Hùng, Kha, Thông, Khuya, Khanh, Thanh, Giỏi, Mới, Đang, Dương, Hồng Sơn và Hồng Lạc. Cuộc chiến tranh nhân dân vĩ đại, cuộc kháng chiến cứu nước thần thánh ở Việt Nam là như vậy. Đó là tên tuổi bất diệt của những người Anh hùng cùng thời với Lê Văn Tám - những chiến sĩ quang vinh con cháu của Bác Hồ vĩ đại.

Tôi vẫn nhớ câu chuyện lịch sử về "Em bé tẩm dầu" tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng. Như tôi đã viết, người chiến sĩ đốt cháy kho xăng Thị Nghè được vinh danh bằng nhiều tên gọi khác nhau, nhưng trong kháng chiến chống Pháp trên chiến trường Nam Bộ, cán bộ, chiến sĩ và đồng bào ta vẫn thích gọi nhất là "Em bé tẩm dầu". Cái tên này giàu hình tượng, mỗi khi gọi nó mọi người đều thấy xuất hiện ngay kho xăng Thị Nghè trước mặt mình. Bởi vậy, 75 năm trước đây khi Đoàn đại biểu Nam Bộ báo cáo về trận đánh kho xăng Thị Nghè trước Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đã gọi tên người chiến sĩ đánh kho xăng là "Em bé tẩm dầu".

Đồng chí Vũ Hải Sơn (bên trái) - nguyên Tham mưu trưởng Tiểu đoàn quyết tử 950 Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, đang kể chuyện về Mặt trận Thị Nghè (năm 1945) với đồng chí Trần Hữu Phước

Trong hồi ký của mình, đồng chí Bảy Trấn (Nguyễn Văn Trấn) - nguyên Xứ ủy viên Nam Bộ, nguyên Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ, đã viết như sau:

"Hồi đó tôi là đoàn viên trong Đoàn đại biểu của Đảng bộ Nam Bộ đi dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II. Trong buổi bế mạc, lúc Ban kiểm phiếu bầu Ban Chấp hành Trung ương đang làm việc, anh Hà Huy Giáp bảo tôi: "Lát nữa phát biểu cảm tưởng của Đoàn Nam Bộ".

Tôi ngẩn ngơ, mở sổ tay ra định viết một dàn bài. Mà rồi tôi chỉ vẽ một cái đầu đội bức ảnh ở dưới đề "thằng nhỏ” và "cục đất".

Tới khi Chủ tịch đoàn giới thiệu tôi phát biểu, tôi cầm ngay cuốn sổ đi qua dãy ghế có Bùi Công Trừng và Tố Hữu ngồi thì nghe tiếng anh Trừng: nghe "Orateur de Saigon" (người diễn thuyết của Sài Gòn) nói nha.

Tôi nói lòng kính yêu của đồng bào Nam Bộ đối với Bác Hồ vô tận: Dòng sông Cửu Long đang chảy lững lờ, như hỏi nhỏ: "Hồ Chí Minh là ai vậy?". Và chúng tôi đã trả lời: "Đó là đồng chí Nguyễn Ái Quốc của chúng tôi". Khi nghe vậy, nước sông Cửu Long cuồn cuộn trào lên niềm mừng rỡ.

Tôi có ba chuyện thiếu nhi đối với Bác Hồ. Chuyện em bé tẩm xăng thiêu mình đốt kho đạn. Chuyện ba em ở Phú Nhuận đội hình của Hồ Chủ tịch không sợ bọn lính thẻo cái trái tai. Chuyện em bé ở tỉnh Cà Mau bị địch bắn lòi ruột liền cắt ruột, kêu tên Hồ Chí Minh muôn năm, không để cho địch bắt sống.

Bác Hồ, chủ tọa, ngồi sau lưng tôi, nước mắt giàn giụa. Tôi quay lại nhìn Bác và thưa rằng: Chúng con thưa cha, thưa Đại hội, chúng con về, chỉ xin cho một cục đất đem về cho nông dân miền Nam.

Cả hội trường sôi động, có tiếng thốt lên:

"Hãy tặng cho nông dân Nam Bộ, mỗi người một cục đất".

Tôi bước xuống diễn đàn, chị Bùi Thị Ái, đi tới đưa bàn tay nhăn nheo:

- "Cho mầy thơm bàn tay".

Nghỉ giải lao.

Tôi đi thẩn thơ. Bác đang ngồi trên một thân cây ngã, Bác đưa tay. Tôi đi đến, Bác mở lon thuốc lá Golden Dragon (con rồng vàng) rồi mời tôi một điếu. Tôi ngậm lên miệng, Bác bật lửa. Tôi cúi đầu, thuận tay, Bác tát nhẹ một cái vào má tôi.

Bác nhìn về phía xa xa, hướng Nam.

Tôi hút một điếu thuốc. Chưa bao giờ trong đời tôi, khói thuốc lại có thể ấm lòng, ấm dạ đến thế.

Bài 3: Nguồn tin Lê Văn Tám đốt cháy kho xăng Thị Nghè xuất phát từ đâu?

(CATP) Việc thẩm định có hay không có kho xăng Thị Nghè và trận đốt cháy kho xăng Thị Nghè xảy ra vào thời điểm nào, là tiền đề rất quan trọng để nghiên cứu sự kiện lịch sử về người Anh hùng "Ngọn đuốc Lê Văn Tám". Trước hết, chúng ta hãy giải đáp câu hỏi này: Vì sao trong bài "Trả lời các nhà báo về thái độ của Chính phủ Việt Nam đối với Trung Hoa và Pháp" đăng trên báo Cứu quốc, số 74, ra ngày 23/10/1945, Bác Hồ đã nêu bật sự kiện "người chiến sĩ tự tẩm dầu xăng vào mình để vào đốt một kho dầu của bên địch". Bởi vì, trận đốt kho xăng Thị Nghè chỉ mới diễn ra trước đó có 6 ngày và đã được các cơ quan thông tin đại chúng đưa tin như: Đài phát thanh Sài Gòn (17/10), báo Cứu quốc (19/10), báo Quyết chiến (19/10), báo La République (21/10),...