Sáng 21-9, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 tổ chức kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề), xem xét, quyết định nhiều nội dung nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, đồng bộ với các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng, giao thông, nhà ở và các lĩnh vực liên quan.
Quang cảnh kỳ họp
Tham dự có ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM; ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM; ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM; ông Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TPHCM; ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết, kỳ họp diễn ra trong thời điểm Thành phố đang tập trung triển khai các chủ trương, chính sách mới; tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tạo lập môi trường thuận lợi để khai thác tiềm năng, phát huy lợi thế, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay là khẩn trương triển khai Luật Phát triển đô thị, đã được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.
Các đại biểu tham dự kỳ họp
HĐND Thành phố sẽ xem xét, quyết nghị 39 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt, 01 nội dung về công tac nhân sự. Trong đó, có 24 dự thảo nghị quyết nhằm cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị. Đây là khối lượng công việc rất lớn, có phạm vi điều chỉnh rộng, chứa đựng nhiều vấn đề mới, chưa có tiền lệ và liên quan trực tiếp đến những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thành phố.
Trong đó, nhiều dự thảo nghị quyết có vai trò trực tiếp trong việc kiến tạo không gian phát triển mới cho TPHCM, như quy hoạch tổng thể Thành phố; quy hoạch đô thị và nông thôn; hoạt động kiến trúc; quy hoạch không gian ngầm; quản lý, khai thác và phát triển công trình ngầm; quy hoạch khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng - TOD. HĐND Thành phố xem xét quy định về tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư. “Đây là những nội dung mới, có mối liên hệ chặt chẽ với việc tổ chức không gian phát triển, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, hạ tầng, đồng thời định hình phương thức phát triển đô thị của Thành phố trong thời gian tới”, ông Võ Văn Minh nhấn mạnh.
Thường trực HĐND TPHCM điều hành kỳ họp
Bên cạnh đó, kỳ họp xem xét nhiều cơ chế, chính sách liên quan trực tiếp đến giáo dục - đào tạo; y tế; bảo hiểm y tế; phát triển nguồn nhân lực; khoa học, công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; khởi nghiệp sáng tạo và thị trường năng lượng. Trong đó, có các chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho một số nhóm người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn; hỗ trợ nhân viên y tế thực hiện chế độ luân phiên có thời hạn về cơ sở; hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người hiến máu tình nguyện; cơ chế quản lý, tài chính và đầu tư đối với các cơ sở giáo dục, đào tạo; kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của Thành phố. Các chính sách mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp; hỗ trợ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; hình thành trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế; hỗ trợ ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo.
Kỳ họp xem xét các chính sách về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
HĐND Thành phố xem xét chính sách hỗ trợ tiền ăn cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Bà Rịa - Vũng Tàu và học sinh nội trú tại các trường giáo dục chuyên biệt công lập. Đây là những chính sách thể hiện rõ yêu cầu bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và quan tâm đến các nhóm cần được hỗ trợ trong quá trình phát triển.
Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh phát biểu
HĐND Thành phố sẽ xem xét chủ trương đầu tư 4 dự án chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam Kênh Đôi; dự án hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc Thành phố; chủ trương giao UBND Thành phố làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án xây dựng cầu Rạch Dơi; chuyển mục đích sử dụng rừng để triển khai tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, dự án cải tạo, nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Văn Linh và dự án khai thác, chế biến đá xây dựng tại mỏ Lô 14A núi Thị Vải.
Chủ tịch HĐND TP Võ Văn Minh đề nghị các đại biểu phát huy cao nhất trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm trước cử tri, Nhân dân; thảo luận thẳng thắn, xây dựng; tập trung vào những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung có tác động lớn, những vấn đề mới hoặc cần tiếp tục hoàn thiện. Mục tiêu cuối cùng là mỗi nghị quyết được thông qua tại kỳ họp phải đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: bảo đảm chặt chẽ về pháp lý và giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tiễn đặt ra; vừa phục vụ nhiệm vụ phát triển trước mắt, vừa kiến tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Thành phố.
Không lấy số lượng nghị quyết được thông qua làm thước đo quan trọng nhất
Phát biểu chỉ đạo tại Kỳ họp, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị đã tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, trao cho Thành phố nhiều thẩm quyền lớn hơn và khả năng chủ động cao hơn trong giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển của một đô thị đặc biệt. Tuy nhiên, việc ban hành nghị quyết không thể chỉ nhằm hoàn thành một yêu cầu về mặt pháp lý. Ý nghĩa lớn hơn là phải biến những quyền hạn Quốc hội đã trao thành cơ chế cụ thể; từ cơ chế khơi thông nguồn lực và từ nguồn lực tạo ra kết quả phát triển thực sự cho Thành phố.
Bí thư Thành ủy chỉ rõ quyền hạn được trao là điều kiện rất quan trọng, nhưng quyền hạn tự nó không tạo ra kết quả. Nếu Luật đã trao quyền nhưng Thành phố chậm cụ thể hóa; nghị quyết được ban hành nhưng khó thực hiện; chính sách có nhưng người dân, doanh nghiệp không tiếp cận được thì những quyền hạn đó chưa thực sự tạo ra giá trị.
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu
Bí thư Thanh ủy đề nghị HĐND Thành phố không lấy số lượng nghị quyết được thông qua làm thước đo quan trọng nhất của kỳ họp. Thước đo thực chất phải là vấn đề nào của Thành phố được giải quyết sau mỗi nghị quyết. Mỗi chính sách phải bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng pháp luật, thống nhất với hệ thống pháp luật; đồng thời phải rõ đối tượng, rõ điều kiện, rõ trách nhiệm và đủ cụ thể để có thể triển khai ngay trong thực tế.
Còn các đại biểu khi xem xét từng nghị quyết, phải làm rõ ba câu hỏi: Nghị quyết tháo gỡ được điểm nghẽn nào? Nghị quyết khơi thông được nguồn lực hoặc tạo ra động lực phát triển gì? Cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện? Nếu những vấn đề đó chưa rõ thì cần tiếp tục làm rõ trước khi quyết định.
Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm tổ chức thực hiện sau kỳ họp. Theo đó, UBND Thành phố và các cơ quan liên quan không được xem việc HĐND Thành phố thông qua nghị quyết là kết thúc công việc. Trái lại, đó mới là điểm bắt đầu của quá trình đưa chính sách vào cuộc sống.
HĐND Thành phố tạo lập hành lang pháp lý; UBND Thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện; các sở, ngành phải chuyển cơ chế thành công việc và sản phẩm cụ thể; xã, phường, đặc khu là nơi chính sách trực tiếp đi đến người dân và doanh nghiệp.
Chính sách hỗ trợ phải xác định được có bao nhiêu đối tượng thực sự được thụ hưởng. Cơ chế mới phải làm rõ có bao nhiêu vướng mắc được tháo gỡ, bao nhiêu dự án được triển khai. Thủ tục mới phải chỉ ra giảm được bao nhiêu thời gian, bao nhiêu chi phí. Nguồn lực mới phải đánh giá được khả năng huy động thêm nguồn lực xã hội. Và quan trọng nhất, người dân, doanh nghiệp phải cảm nhận được sự thay đổi. Cái gì đo được thì phải đo. Có đo lường mới đánh giá đúng kết quả; có đánh giá đúng kết quả mới xác định đúng trách nhiệm - Bí thư Thành ủy nhấn mạnh. Đồng thời, Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu tăng cường giám sát việc thực hiện nghị quyết, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.
Kỳ họp thứ Năm không chỉ là một kỳ họp để thông qua các cơ chế, chính sách. Đây còn là phép thử đối với năng lực biến thẩm quyền thành hành động, biến cơ chế thành nguồn lực và biến các quyết định của HĐND Thành phố thành những kết quả cụ thể mà người dân, doanh nghiệp có thể nhìn thấy, tiếp cận và thụ hưởng.