Mỗi mẫu ADN được thu nhận không chỉ mở thêm cơ hội “tìm lại tên” cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc, mà còn góp phần hiện thực hóa mong mỏi đoàn tụ của các gia đình liệt sĩ sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Hơn 7.300 thân nhân liệt sĩ đồng ý lấy mẫu ADN
Phát biểu tại hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026; đồng thời sơ kết giai đoạn 1 “Chiến dịch 500 ngày đêm” do Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM tổ chức vào chiều 29/10, Thượng tá Nguyễn Ngọc Vũ Vương - Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an TPHCM cho biết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN phục vụ giám định, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Ban Chỉ đạo 515 và UBND Thành phố, Công an TPHCM đã chủ động tham mưu ban hành kế hoạch triển khai rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa rõ thông tin trên địa bàn. Đồng thời, huy động lực lượng Công an các cấp phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng triển khai rà soát, làm sạch dữ liệu, tìm kiếm thân nhân đủ điều kiện lấy mẫu.
Đến tháng 10/2026, toàn Thành phố đã cập nhật thông tin của 43.210 liệt sĩ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, 24.394 trường hợp liệt sĩ đã xác định được danh tính, 18.816 trường hợp không có thông tin phần mộ. Qua rà soát, tuyên truyền, vận động, đã có 7.396 thân nhân liệt sĩ đồng ý lấy mẫu ADN phục vụ công tác giám định, đối sánh.
Đáng chú ý, trong đợt thu nhận mẫu ADN đầu tiên diễn ra từ ngày 19 đến 23/01/2026 tại 3 trạm thu mẫu thuộc khu vực Bình Dương và Vũng Tàu, Công an TPHCM đã phối hợp các đơn vị chức năng thu nhận được 1.843 mẫu sinh phẩm ADN.
Cùng với việc tìm kiếm, quy tập hài cốt, việc giám định ADN góp phần "trả lại tên" cho các anh hùng liệt sĩ
Cùng với việc xây dựng nguồn dữ liệu ADN thân nhân, Công an Thành phố còn phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố và các lực lượng liên quan bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình tìm kiếm, quy tập, khai quật, lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ.
Đến nay, lực lượng Công an đã tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tại 18/18 nghĩa trang trên địa bàn Thành phố, với 9.842 phần mộ liệt sĩ được khai quật để lấy mẫu. Đồng thời, bố trí cán bộ tham gia các đội công tác quy tập hài cốt liệt sĩ, triển khai phương án bảo đảm an toàn tại các địa điểm thực hiện nhiệm vụ.
Đặc biệt, Công an Thành phố đã tổ chức bảo đảm an ninh, trật tự tại các hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng, chương trình cầu truyền hình trực tiếp "Đi tìm đồng đội - Sao sáng dẫn đường", cũng như các lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ.
Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, công tác tìm kiếm thông tin, xác định danh tính liệt sĩ vẫn gặp không ít khó khăn. Theo Công an TPHCM, quá trình sáp nhập đơn vị hành chính khiến việc quản lý, lưu trữ và bàn giao hồ sơ liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ tại một số địa phương phát sinh vướng mắc đang được tháo gỡ. Một số thông tin chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến quá trình xác minh, đối chiếu và cập nhật dữ liệu.
Khó khăn lớn khác là việc tìm kiếm thân nhân thuộc dòng họ ngoại của liệt sĩ để phục vụ giám định ADN. Do thời gian chiến tranh đã lùi xa, nhiều gia đình mất liên lạc qua nhiều thế hệ, một số trường hợp không còn thân nhân thuộc các diện ưu tiên lấy mẫu theo hướng dẫn của Bộ Công an.
Thượng tá Nguyễn Ngọc Vũ Vương - Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an TPHCM
Bên cạnh đó, phần lớn thân nhân liệt sĩ hiện nay đều đã cao tuổi, sức khỏe yếu, việc đi lại khó khăn. Một số người sinh sống, làm việc xa địa phương hoặc ở nước ngoài, khiến quá trình tiếp cận, vận động đăng ký lấy mẫu ADN gặp nhiều trở ngại.
Trước thực tế này, Công an Thành phố chỉ đạo Công an cấp xã phối hợp với chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể thực hiện phương châm “Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, trực tiếp xác minh, tìm kiếm và vận động những thân nhân đủ điều kiện tham gia lấy mẫu ADN.
Đặc biệt, Công an TPHCM đã đề xuất tổ chức các tổ công tác lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu ADN đối với những thân nhân liệt sĩ không có khả năng đi lại. Giải pháp này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, đồng thời hạn chế việc bỏ sót những trường hợp có thể cung cấp nguồn mẫu phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.
Chuẩn bị thu nhận mẫu ADN của hơn 5.500 thân nhân liệt sĩ
Tiếp nối kết quả đạt được, Công an TPHCM đang tập trung chuẩn bị đợt 2 thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ, dự kiến diễn ra từ ngày 12 đến 17/11/2026 theo kế hoạch của Bộ Công an. Đến nay, đã có 5.553 thân nhân liệt sĩ đăng ký tham gia đợt thu mẫu này.
Mỗi mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ là thêm một cơ hội để truy tìm thông tin, xác định danh tính của một liệt sĩ
Đối với thân nhân tham gia lấy mẫu giám định AND giai đoạn này, tập trung vào thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính theo dòng họ ngoại với thứ tự ưu tiên từ 1 đến 6 gồm: (1) Mẹ đẻ liệt sĩ; (2) Mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ (bà ngoại ruột); (3) Anh chị em cùng mẹ đẻ với Liệt sĩ; (4) Bác, cậu, di là anh chị em ruột của mẹ liệt sĩ (Cùng mẹ đẻ); (5) Anh em con của chị gái, em gái mẹ đẻ liệt sĩ; (6) Con của chị gái, em gái của Liệt sĩ), tối đa mỗi liệt sĩ đăng ký 2 thân nhân.
Công an Thành phố đang chỉ đạo lực lượng Công an cấp xã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát lại toàn bộ thông tin của những trường hợp đã đăng ký, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, bảo đảm quá trình lấy mẫu diễn ra chính xác, an toàn, không bỏ sót trường hợp đủ điều kiện. Cùng với đó, Công an Thành phố tiếp tục phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan liên quan rà soát, đối sánh, bổ sung thông tin liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tập trung xác định những trường hợp còn thân nhân thuộc dòng họ ngoại có đủ điều kiện phục vụ giám định ADN.
Công an TPHCM được UBND TP tặng bằng khen về những đóng góp trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ năm 2026 và thực hiện giai đoạn 1 của chiến dịch 500 ngày đêm.
Trong khuôn khổ "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Công an Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu 100% thân nhân thuộc dòng họ ngoại còn đủ điều kiện được tiếp cận, tuyên truyền, vận động đăng ký lấy mẫu. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền để các gia đình liệt sĩ hiểu rõ ý nghĩa của việc thu nhận mẫu ADN, tích cực cung cấp thông tin và tự nguyện tham gia, góp phần xây dựng nguồn dữ liệu phục vụ đối sánh với mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ.
Thượng tá Nguyễn Ngọc Vũ Vương nhấn mạnh mỗi mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ là thêm một cơ hội để truy tìm thông tin, xác định danh tính của một liệt sĩ. Từ nhận thức đó, Công an Thành phố xác định việc thu nhận mẫu ADN không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Với sự phối hợp của lực lượng Công an, Quân đội, các cấp chính quyền và nhân dân, hành trình tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ tiếp tục được triển khai bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Đó không chỉ là trách nhiệm của thế hệ hôm nay mà còn là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.