Rạng sáng 19/7/2026, tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo (Lào), một căn nhà được nhóm đối tượng thuê để lắp đặt hệ thống máy tính, thiết bị viễn thông, vận hành đường dây lừa đảo dưới vỏ bọc "nhân viên bảo hiểm" bất ngờ bị bao vây...
Một chuyên án, 3 lực lượng phối hợp
Trong 2 ngày 19 và 20/7, Công an tỉnh Lai Châu phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Cục Phòng, chống tội phạm mua bán người thuộc Bộ Công an Lào và Công an tỉnh Bokeo đồng loạt đột kích, bắt giữ 40 người Việt Nam; thu 56 điện thoại di động, 49 máy vi tính cùng nhiều tài liệu, tang vật liên quan.
Vụ án ở Bokeo tiếp nối hành trình phá án xuyên biên giới của Công an Việt Nam với các chuyên án trước đó ở Lào và Campuchia - nơi mà trong cùng tháng 01/2026, Công an tỉnh Tuyên Quang đã bắt giữ 205 người Việt Nam trong một tổ chức lừa đảo xuyên biên giới.
Công an bắt giữ 40 nghi phạm người Việt Nam ở Bokeo, Lào
Theo cơ quan điều tra, từ tháng 4/2026, nhóm đối tượng do Hà Văn Hiếu (23 tuổi, trú xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang) cầm đầu đã lợi dụng chủ trương miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế cho học sinh tiểu học, THCS và THPT để dựng kịch bản lừa đảo nhắm vào phụ huynh và học sinh. Nhóm này phần lớn là người Việt, sử dụng tổng đài ảo gọi điện theo danh sách thông tin học sinh, phụ huynh có sẵn, yêu cầu cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID, liên kết tài khoản an sinh xã hội, bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng.
Thủ đoạn được vận hành theo 3 bước: Đầu tiên, đối tượng gọi điện thoại yêu cầu phụ huynh mang căn cước công dân của con đến UBND xã, phường cập nhật định danh điện tử mức 2 trên VNeID; tiếp đó kết bạn Zalo, hướng dẫn nạn nhân dùng thiết bị khác gọi video, hướng camera vào màn hình điện thoại đang mở ứng dụng VNeID và ứng dụng ngân hàng để đối tượng quan sát số dư rồi tạo mã QR giả với số tiền tương ứng; cuối cùng, đối tượng yêu cầu nạn nhân dùng căn cước công dân che camera điện thoại với lý do "đồng bộ dữ liệu", thực chất để nạn nhân không thấy giao dịch chuyển tiền hiển thị trên màn hình khi bấm xác nhận.
Bước đầu, cơ quan điều tra xác định, từ đầu tháng 6/2026 đến khi bị bắt, nhóm đối tượng đã lừa hơn 1.000 bị hại tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, chiếm đoạt tổng số tiền trên 5 tỷ đồng. Trong số những người bị bắt giữ có nhiều kẻ từng có tiền án, một đối tượng đang bị truy nã và 16 đối tượng dương tính với ma túy.
Vụ án được lần ra từ công tác nắm tình hình trên không gian mạng của trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Lai Châu, khi phát hiện một nhóm người Việt trước đây hoạt động tại một quốc gia khác vừa dịch chuyển địa bàn sang Lào. Công an tỉnh Lai Châu đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xin ý kiến chỉ đạo, đồng thời phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự và cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào để rà soát, xác minh, từng bước làm rõ các mắt xích trong đường dây.
Ngày 17/7, Bộ Công an cử tổ công tác gồm 8 cán bộ Công an tỉnh Lai Châu sang Lào phối hợp phá án. Từ ngày 13 đến 20/7, Công an tỉnh Lai Châu tiếp tục cử 3 tổ công tác với tổng số 20 cán bộ sang Lào phối hợp đấu tranh chuyên án, truy bắt đối tượng. Cơ chế phối hợp này không hoạt động riêng lẻ mà đặt trên nền của Hiệp định tương trợ tư pháp về dân sự và hình sự giữa Việt Nam và Lào.
Từ Bavet, Svay Rieng đến Kim Sa, Mộc Bài
Chỉ nửa năm trước vụ Bokeo, một chuyên án còn lớn hơn về quy mô diễn ra ở Campuchia. Công an tỉnh Tuyên Quang xác lập chuyên án đấu tranh với một tổ chức tội phạm sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để chiếm đoạt tài sản của hàng nghìn bị hại tại Tuyên Quang và nhiều địa phương trên cả nước, có yếu tố xuyên quốc gia, lợi dụng địa bàn Campuchia để hoạt động.
Thủ đoạn của nhóm này là giả danh lực lượng Công an gọi điện hướng dẫn cập nhật sổ hộ khẩu điện tử; giả danh nhân viên điện lực, nhân viên thuế, shipper gửi đường link chứa mã độc. Khi bị hại bấm vào sẽ bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và bị rút tiền trong các ứng dụng ngân hàng.
Công dân Việt Nam được Campuchia bàn giao tại cửa khẩu ở tỉnh Tây Ninh
Ban chuyên án đã thâm nhập, thu thập dữ liệu của tổ chức lừa đảo và lần theo hàng trăm nghìn giao dịch ngân hàng để tìm ra manh mối. Tháng 01/2026, Công an tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự - Bộ Công an, Công an tỉnh Tây Ninh, cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Campuchia và Cảnh sát Hoàng gia Campuchia đồng loạt kiểm tra tại các đặc khu Kim Sa 1, Kim Sa 3, Titan, Tam Thái Tử thuộc thành phố Bavet, tỉnh Svay Rieng, phát hiện và bắt giữ 205 công dân Việt Nam đang hoạt động tại các "công ty lừa đảo trực tuyến do người Trung Quốc cầm đầu; thu 10 máy tính tích hợp và 25 điện thoại di động.
Việc di lý số đối tượng này về nước được thực hiện thành 2 đợt qua cửa khẩu quốc tế Mộc Bài. Đây là vụ án có tính chất phức tạp nhất, liên quan nhiều đối tượng nhất và được triệt phá trong thời gian "thần tốc" nhất mà Công an tỉnh Tuyên Quang từng thực hiện; đồng thời là chiến công truy quét tận gốc đường dây lừa đảo xuyên quốc gia quy mô lớn nhất từ trước đến nay với số tiền chiếm đoạt lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Không phải mọi công dân Việt Nam ở các đặc khu Campuchia đều bị bắt trong một chuyên án cụ thể. Nhiều người được phía Campuchia chủ động trao trả qua đường biên giới. Cuối năm 2025, tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (tỉnh Tây Ninh), lực lượng chức năng Việt Nam tiếp nhận 77 công dân do phía Campuchia trao trả. Nhiều người trong số này từng làm việc tại các trung tâm lừa đảo khu vực Kim Sa, Oasamas, Lý Châu ở Bavet.
Hai hình thức xử lý: đột kích, bắt giữ theo chuyên án và tiếp nhận trao trả tại cửa khẩu cho thấy quy mô phá án của lực lượng phối hợp. Trước khi bị phía Campuchia triệt phá, các đặc khu kinh tế tại Bavet, tỉnh Svay Rieng trở thành địa bàn tập trung của nhiều tổ chức lừa đảo trực tuyến do người nước ngoài cầm đầu, sử dụng lao động người Việt dưới nhiều hình thức, từ bị lừa "việc nhẹ lương cao" đến chủ động tham gia.
Những chuyên án cụ thể được đặt trên nền một khung hợp tác song phương đang được thúc đẩy ở cấp cao nhất. Nhân dịp tháp tùng Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Campuchia, chiều 06/02/2026, tại Phnom Penh, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, đã có cuộc gặp song phương với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Campuchia Sar Sokha. Hai bên điểm lại kết quả hợp tác trong năm 2025, khi lực lượng chức năng 2 Bộ đã phối hợp đấu tranh, triệt phá nhiều vụ án lừa đảo trực tuyến, các vụ án ma túy lớn, bắt giữ nhiều đối tượng và giải cứu được hàng nghìn nạn nhân.
Chính cơ chế này là nền tảng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Campuchia, Cảnh sát Hoàng gia Campuchia và các địa phương biên giới trong những chuyên án cụ thể như vụ Tuyên Quang.
(Còn tiếp...)