Sau sáp nhập, quy mô TPHCM mới có tiềm năng rất lớn
Từ hơn 40 năm trước, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (khi đó là Bí thư Thành ủy TPHCM) từng phát biểu rằng, tên Bác Hồ vĩ đại được đặt cho thành phố chúng ta còn có ý nghĩa là sự đòi hỏi nghiêm khắc của đất nước đối với Đảng bộ và Nhân dân thành phố, đòi hỏi ở mỗi chúng ta một tinh thần trách nhiệm cao, một bản lĩnh mới, bản lĩnh quản lý kinh tế - xã hội đi đôi với bảo vệ Tổ quốc với tư cách là người chủ tập thể trước mọi thử thách.
Phát biểu đó cho thấy trách nhiệm của TPHCM phải "đi trước, về trước", phải là đầu tàu kinh tế của cả nước, vì cả nước. Đó là giá trị nổi bật của TPHCM ở vai trò tiên phong thử nghiệm thể chế, nhận lãnh trách nhiệm đi trước mở đường.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được trao chứng nhận cho đại diện STARMASON, một trong 2 dự án trung tâm dữ liệu lớn tại TPHCM
Và TPHCM bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tư thế sẵn sàng trở thành một "siêu đô thị” khi ngày 01/7/2025, sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Việc sáp nhập là để tạo ra một "động năng mới, tiềm năng mới, không gian phát triển mới" như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu ngày 21/4/2025, với kỳ vọng rằng sứ mệnh của TPHCM mới không chỉ là trở thành siêu đô thị dẫn dắt khu vực mà còn là trung tâm liên kết phát triển toàn diện. Thành phố sẽ đóng vai trò như một đối tác chiến lược trong mối quan hệ hợp tác với các tỉnh phía Nam, không chỉ đồng hành mà còn chủ động kiến tạo không gian phát triển chung. TPHCM mới sẽ là trung tâm tài chính, thương mại, logistics, công nghiệp công nghệ cao và du lịch biển quy mô khu vực.
TPHCM sẽ trở thành hạt nhân cho các hoạt động đổi mới sáng tạo, phát triển trên nền tảng công nghệ số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, xây dựng một xã hội hài hòa, văn minh, giàu bản sắc, kết tinh tinh hoa Châu Á và thế giới - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Sau sáp nhập, quy mô TPHCM mới rất lớn, với diện tích tự nhiên 6.772,59 km², quy mô dân số hơn 14 triệu người, GRDP 2025 (sau sáp nhập) 3,03 triệu tỷ đồng (khoảng 123 tỷ USD), chiếm 23,5% GDP cả nước. Nếu so sánh quốc tế, với GRDP khoảng 114 - 123 tỷ USD và dân số 14 triệu, TPHCM mới vượt GDP của Myanmar (70 - 80 tỷ USD), Campuchia (30 - 35 tỷ USD), Lào (20 tỷ USD); vượt vùng đô thị Kuala Lumpur (80 tỷ USD), Jakarta (100 tỷ USD), tiệm cận vùng đô thị Bangkok (130 tỷ USD); và còn cách xa Singapore (khoảng 500 tỷ USD), Thượng Hải (khoảng 700 tỷ USD).
Sau sáp nhập có 6 tháng, GRDP bình quân đầu người của TPHCM mới 2025 là 8.944 USD, cao gấp 1,7 lần bình quân cả nước, thu ngân sách đạt 746.438 tỷ đồng. Dẫn các số liệu này cho thấy một TPHCM mới, chỉ sau sáp nhập có 6 tháng, quy mô kinh tế của thành phố mang tên Bác có giá trị rất lớn.
Hướng tới phát triển thông minh, hiện đại, tăng trưởng xanh, bền vững
Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM đặt mục tiêu rất cao. Đến năm 2030, thành phố hướng tới đô thị văn minh, hiện đại, sáng tạo, là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, KH-CN, đổi mới sáng tạo và logistics của khu vực Đông Nam Á. Đến năm 2045, vươn lên trung tâm hàng đầu Châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu với chất lượng sống cao, hội nhập sâu rộng. Tầm nhìn đến năm 2075, trở thành đô thị toàn cầu thông minh, hiện đại, xanh và bền vững.
Đó là những mục tiêu, là khát vọng đưa thành phố vươn tầm siêu đô thị đáng sống của khu vực, lấy KH-CN, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và chuyển đổi số làm động lực bứt phá.
Nhiều lần làm việc với lãnh đạo TPHCM, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu: "Không thể bằng lòng với vị trí hiện nay khi trong bối cảnh không gian phát triển, quy mô dân số và áp lực cạnh tranh đều đã khác trước, TPHCM không thể tiếp tục đi theo mô hình cũ mà cần có cách phát triển mới cùng khung thể chế vượt trội hơn. TPHCM phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, KH-CN, chuyển đổi số và phân bổ nguồn lực hiệu quả; đi đầu cụ thể hóa các nghị quyết về KH-CN, hội nhập, kinh tế tư nhân thành kết quả thực chất".
Để TPHCM chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Trung ương sớm ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tăng quyền tự chủ, công cụ quản lý và năng lực cạnh tranh quốc tế của TPHCM. Trung ương đồng tình và xem đây là nền tảng thể chế cần thiết để mở đường cho giai đoạn phát triển mới của thành phố.
Nghị quyết này đang được hoàn thiện, phản ánh đúng vị thế, tầm vóc, sứ mệnh của thành phố, tạo đột phá về thể chế và quản trị, nâng cao tự chủ về tài chính, cho phép thử nghiệm thể chế mới, thiết kế các chính sách phù hợp đặc thù một siêu đô thị.
Thay đổi mô hình tăng trưởng
Tại buổi làm việc lần thứ 5 với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM ngày 27/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu TPHCM phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, KH-CN, chuyển đổi số và phân bổ nguồn lực hiệu quả; đi đầu cụ thể hóa các nghị quyết về KH-CN, hội nhập, kinh tế tư nhân thành kết quả thực chất. Đó là những chỉ đạo tầm chiến lược và TPHCM với tư duy sáng tạo năng động đã nhanh chóng vào cuộc sau sáp nhập.
Dự án cầu đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu có gần 8km trên biển bằng cầu (rộng 22,5m, 6 làn xe. Phần cầu phía Cần Giờ dài hơn 5,3km, phía Vũng Tàu gần 2,7km). Ảnh minh họa
Để tháo mọi điểm nghẽn, ngay trong năm 2025, thành phố đã rà soát cắt giảm 435 thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh; rút ngắn quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư từ 35 ngày còn 17 ngày. Với những đột phá đó, tỷ lệ hài lòng của người dân tăng đến 90,69%. Nhiều dự án, công trình lớn được tái khởi động, góp phần nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư trong và ngoài nước, thu hút 8,9 tỷ USD FDI, tăng hơn 30% so cùng kỳ. Trong đó, hơn 2 tỷ USD đầu tư cho lĩnh vực KH-CN, đổi mới sáng tạo, thể hiện đúng định hướng của TPHCM là lấy KH-CN, đổi mới sáng tạo làm trung tâm.
Năm 2025 cả thành phố đã là một đại công trình. Năm 2026, cả thành phố cũng là một đại công trình với hàng loạt dự án công trình hạ tầng quan trọng ở nhiều lĩnh vực khác nhau được đồng loạt triển khai như các tuyến cao tốc kết nối Chơn Thành, Long Thành, Mộc Bài, đường Vành đai 2 - 3 - 4 cùng các dự án quy mô lớn như Trung tâm tài chính quốc tế, Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa, Khu liên hợp Rạch Chiếc, các tuyến metro trọng điểm đồng loạt khởi công, đặc biệt là tuyến kết nối sân bay Long Thành (Đồng Nai). Song song đó là những dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm, một số con rạch khác, kế hoạch di dời hơn 5.000 căn nhà lụp xụp trên các kênh rạch, để cải tạo môi tường, cảnh quan cho một siêu đô thị hiện đại.
Đặc biệt TPHCM đang hướng ra biển, một bước đi chiến lược chưa từng có, biến Cần Giờ thành đô thị cảng - logistics tầm vóc của khu vực. Việc khởi động Cảng trung chuyển Cần Giờ hàng tỷ đô la nằm trong chiến lược đó. Đặc biệt khởi công tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu không chỉ giải quyết bài toán kết nối giao thông TPHCM sau sáp nhập, mà còn thể hiện quyết tâm kiến tạo hạ tầng mang tính biểu tượng. Đây cũng là công trình chiến lược trong kết nối TPHCM với vùng và tạo động lực mới, cực tăng trưởng mới để thành phố bứt phá, cất cánh trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Một Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) cũng đã đi vào vận hành, với tổng vốn đầu tư 172.000 tỷ đồng (khoảng 7 tỷ USD), kỳ vọng sẽ nằm trong top 15 trung tâm tài chính được dự báo phát triển mạnh trong 2 - 3 năm tới.
Rất quyết liệt, ngày 07/5/2026, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM ban hành Chỉ thị về việc lãnh đạo thúc đẩy tăng trưởng kinh tế TPHCM đạt mục tiêu 2 con số giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, TPHCM yêu cầu thống nhất nhận thức, xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030; phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 10%/năm, đến năm 2030 GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD.
Đây là các chỉ tiêu đầy thách thức nhưng không phải không thể đạt được, nếu thay đổi cho được mô hình tăng trưởng dựa vào KH-CN, chuyển đổi số, đặc biệt là công nghiệp AI, bán dẫn.
Và TPHCM làm được, khi chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận vốn FDI đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng hơn 127% so với cùng kỳ, đồng thời nhiều dự án lớn được chấp thuận mới và điều chỉnh tăng vốn, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng dài hạn. Đáng chú ý có 1,23 tỷ USD tập trung vào lĩnh vực kinh tế số và kinh tế xanh tại Khu công nghệ cao (SHTP).
Chỉ trong Quý I/2026, TPHCM đã trao giấy chứng nhận cho 4 dự án công nghệ cao mới với vốn đầu tư kỷ lục 1,23 tỷ USD, gồm: Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC; Tổ hợp trung tâm dữ liệu siêu lớn STARMASON; Trung tâm Công nghệ cao Tâm Anh; Nhà máy Techtronic Tools Việt Nam (TTI). Đáng chú ý nhất là dự án Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC hướng tới mục tiêu xây dựng hạ tầng dữ liệu hiện đại đạt chuẩn quốc tế, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực. Dự án kỳ vọng sẽ là trung tâm dữ liệu AI đầu tiên của cả nước, góp phần giải quyết bài toán hạ tầng đô thị thông minh cũng như các vấn đề TPHCM đang đặt ra và sẽ làm thay đổi mô hình tăng trưởng của TPHCM.
Bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô của một siêu đô thị và những cơ chế, chính sách đột phá, TPHCM đang đứng trước cơ hội hiện thực hóa khát vọng vươn tầm đô thị toàn cầu. Trên hành trình đó, tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục là nền tảng định hướng để thành phố phát triển nhanh, bền vững, lấy người dân làm trung tâm, khẳng định vai trò đầu tàu và cực tăng trưởng của cả nước trong kỷ nguyên mới. TPHCM tương lai gần không chỉ là trung tâm tài chính - kinh tế năng động dẫn dắt cả nước, mà mãi là ngôi nhà chung văn minh, hiện đại nhưng đậm đà tình người, nơi mọi thành quả đều quy về hạnh phúc của Nhân dân.
Suốt 50 năm, sợi chỉ đỏ xuyên suốt mọi chặng đường vẫn là bài học lớn nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là bản lĩnh đột phá và cốt cách nghĩa tình đều bắt nguồn từ một cội rễ duy nhất, niềm tin vào sức mạnh lòng dân. Chính niềm tin ấy đã giúp TPHCM vượt qua khó khăn, tiên phong đổi mới và tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng vươn tầm trong kỷ nguyên phát triển mới.
(CATP) Từ năm 1992 đến 2011, tăng trưởng kinh tế của TPHCM luôn ở mức hai con số, dẫn đầu cả nước, trở thành "đầu tàu" kéo cả nước đi lên. Trước khi sáp nhập, năm 2025, quy mô GRDP của TPHCM ước đạt khoảng 3,03 triệu tỷ đồng, tăng hơn 1,5 lần so với năm 2020, tiếp tục đóng góp khoảng 23 - 24% GDP cả nước. Tăng trưởng này tạo đà cho TPHCM mới vươn lên trở thành một siêu đô thị trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của Châu Á và thế giới.