Biến chủng Omicron có gì khác so với các chủng trước?

Thứ Ba, 30/11/2021 13:59

|

(CAO) Biến thể Omicron (biến chủng B.1.1.529) của coronavirus lần đầu tiên được phát hiện vào ngày 9-11, theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Nó được chú ý vì sự gia tăng các ca bệnh nhiễm chủng virus mới này ở Nam Phi.

"Biến thể mới này, B.1.1.529 dường như lây lan rất nhanh!" - Tulio de Oliveira - Giám đốc Trung tâm đổi mới và ứng phó dịch bệnh của Nam Phi cho biết trên Twitter.

Ngoài ra, giải trình tự gen cho thấy nó mang một số lượng lớn các đột biến đáng lo ngại trên protein đột biến - cấu trúc giống như các gai trên bề mặt của virus mà nó sử dụng để bám vào các tế bào lây nhiễm.

Một số đột biến đó đã được nhận ra từ các biến thể khác và được biết là làm cho chúng nguy hiểm hơn, bao gồm một biến thể có tên là E484A - một phiên bản bị thay đổi nhẹ của đột biến được gọi là E484K có thể làm cho virus khó bị nhận biết hơn đối với một số kháng thể của hệ miễn dịch. Bên cạnh đó nó cũng mang một đột biến gọi là N501Y, giúp tăng khả năng lây lan của cả hai chủng Alpha và Gamma.

Mới tuần trước, Scott Weaver thuộc Đại học Texas (Mỹ) và các đồng nghiệp đã báo cáo trên tạp chí Nature rằng đột biến đặc biệt này khiến virus nhân lên tốt hơn ở đường hô hấp trên – nhất là ở mũi và cổ họng - và có khả năng làm cho nó lây lan nhiều hơn khi người ta hít thở, hắt hơi và ho.

Giống như chủng Delta, Omicron cũng mang một đột biến được gọi là D614G, có vẻ như giúp virus bám vào các tế bào mà nó lây nhiễm tốt hơn.

"Số lượng đột biến tăng không có nghĩa là biến thể mới sẽ gây ra bất kỳ vấn đề nào, mặc dù đột biến có thể khiến cho nó lẩn tránh hệ thống miễn dịch tốt hơn" - Tiến sĩ Peter English, nguyên chủ tịch Uỷ ban y tế công cộng của Hiệp hội y khoa Anh cho biết trong một tuyên bố.

Biến chủng Omicron đang gây lo lắng toàn cầu 

Điều khiến các nhà khoa học lo lắng là số lượng đột biến ảnh hưởng đến protein trong virus đã tăng đột biến. Đó là bởi vì hầu hết các loại vắc-xin hàng đầu đều nhắm đến loại protein tăng đột biến.

Các loại vắc xin do Pfizer / BioNTech, Moderna, Johnson & Johnson, AstraZeneca và các công ty khác sản xuất đều sử dụng các mảnh nhỏ hoặc trình tự di truyền của virus chứ không phải toàn bộ virus và tất cả đều sử dụng các mảnh nhỏ của protein đột biến để kích thích miễn dịch. Vì vậy, một sự thay đổi trong protein đột biến khiến virus ít được nhận biết hơn đối với các protein của hệ miễn dịch và các tế bào được kích thích bởi vắc-xin sẽ là một vấn đề.

Cho đến nay, không có bằng chứng nào về điều này đã xảy ra nhưng không có cách nào để biết nếu chỉ nhìn vào các đột biến. Các nhà nghiên cứu sẽ phải chờ xem liệu có nhiều trường hợp nhiễm đột phá do Omicron gây ra hơn các biến thể khác hay không (tức dù tiêm vaccine nhưng vẫn nhiễm bệnh).

Một nỗi sợ khác là các đột biến có thể giúp làm cho virus ít nhạy cảm hơn với các phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng. Tuy nhiên, WHO cho biết không chắc những đột biến này sẽ ảnh hưởng đến các phương pháp điều trị Covid-19 khác, bao gồm thuốc kháng virus đang được phát triển.

Cho đến nay, Omicron đã được phát hiện ở 17 quốc gia, bao gồm Nam Phi và Botswana, và trong số những du khách đến Bỉ, Hà Lan, Úc, Canada, Anh, Ý, Israel và Áo.

Cần thêm một lớp kiểm tra ở trên và ngoài các bài kiểm tra tiêu chuẩn để phát hiện các ca nhiễm để biết biến thể nào của coronavirus đã lây nhiễm cho ai đó. Việc giải trình tự gen phải được tiến hành và mất nhiều thời gian hơn so với xét nghiệm kháng nguyên nhanh hoặc xét nghiệm PCR.

Còn quá sớm để nói liệu Omicron có gây ra bệnh nặng hơn hay không, mặc dù một bác sĩ điều trị cho một số bệnh nhân ở Nam Phi nói với Reuters rằng bệnh nhân của bà chỉ có các triệu chứng nhẹ.

Bác sĩ Angelique Coetzee – một bác sĩ tư nhân kiêm chủ tịch Hiệp hội y tế Nam Phi, cho biết: “Biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất là mệt mỏi nghiêm trọng trong một hoặc hai ngày, sau đó là đau đầu và cơ thể đau nhức”.

Nhưng các bác sĩ đồng ý rằng tiêm phòng có khả năng cung cấp rất nhiều sự bảo vệ chống lại Omicron và khuyến khích mọi người nên tiêm phòng nếu họ chưa tiêm.

Cần lưu ý: Chỉ dưới 24% tổng dân số Nam Phi được tiêm chủng. Đến nay chỉ 35% người Nam Phi trưởng thành được tiêm phòng đầy đủ. Và Nam Phi có nhiều người bị nhiễm HIV - virus làm suy giảm hệ thống miễn dịch - những người hiện không thể điều trị và có thể dễ bị lây nhiễm hơn nếu mắc chủng Omicron.

Nhiều nước đang đóng đường biên vì biến chủng mới - Ảnh: AFP

Những yếu tố đó có thể ảnh hưởng đến sự gia tăng của biến thể này ở Nam Phi trái ngược với các quốc gia nơi nhiều người được chủng ngừa hơn và ít mắc các tình trạng suy giảm miễn dịch hơn.

Các rào cản vật lý cũng sẽ hoạt động chống lại bất kỳ loại virus đột biến nào. Chúng bao gồm khẩu trang, rửa tay, giãn cách với đám đông và bảo đảm một hệ thống thông gió tốt.

Trong khi các chuyên gia nói rằng họ đang theo dõi chặt chẽ, một số người cho biết họ chưa đặc biệt lo lắng về Omicron. Robert Garry, giáo sư vi sinh và miễn dịch học tại Đại học Y khoa Tulane nói với CNN: “Tôi không nghĩ chúng ta nên hoảng sợ”.

Tiến sĩ Peter Hotez - trưởng khoa Y học nhiệt đới tại Baylor, nói với CNN: “Chúng tôi không thấy bằng chứng nào cho thấy Omicron gây ra bất kỳ căn bệnh nào nghiêm trọng hơn các biến thể nào khác".

Bình luận (0)

Thống kê
Lên đầu trang